چیرۆکەکانی شار: پیاوێک لەسەرشەرەف دەکوژرێت !

Monday, 08.08.2016, 21:49

2743 بینراوە


تۆش ئەی نابینا خەم مەخۆ ، لەدنیادا شتێکی جوان نی یە کەشایەنی بینین بێت ، ئێمەش کەدەبینین خۆمان کردوە بەکوێر ."سادق هیدایەت"
----------------------------------------
ساڵی ١٩٨٨ ئەنفال تێکی شکاندبووین،  ئێمە وەک دەنکی تەسبێحی پچراومان لێهات و هەر دەنکەمان کەوتینە  جێگەیەک  وهەندێکمان  بۆهەتاهەتایە  ژیانمان بەخشی یە شەڕو شۆڕش ، هەندێکمان  بەلێوردنێک لەلایەن دوژمنانمانەوە  گەڕانەوە تالەگوناحەکانیان ببورن  ، بەشێکی کەمیشمان  لەودیوو سنوری دەسکرد لەپارچەیەک نیشتمانی داگیرکراوی ترداو لەپاڵ دوژمنێکی تری ووڵاتەکەماندا  هەوارمان هەڵدا بوو  ،ئیتر  لەجێگەیەک گوندێک لەسایەی پایگاکاندا کە پاسدارانی کۆمارد چاودێریاندەکرد ، یاخود شارێک لەسایەیەی شەریعەتدا  کۆنتڕۆڵ کرابێت ، کزۆڵە دانیشتین و ناوی خۆمان نا بوو ئۆپۆسیسیۆنی سەدام و بەعس . وەک زەڕنەقوتە چاوەڕێ کۆماری ئیسلامی بووین  نان بکات بەدەمانەوە . 
منیش یەکێک بووم لەوانەی  بەخت یاوەرم نەبوو  بکوژرێم  لەشەڕەکاندا و چیرۆکی ژیانم  کۆتایی پێبێت .
بڕواشم بەدوژمنەکەم  هەرگیز نەکردوە و شەرمم لەهاوڕێ شەهیدەکانیشم دەکرد و خۆشم لەهیچ شتك ژوان نەدەبومەوە لەوەی بڕوام پێی بوو،   بۆیە  لیوردنەکانی دوژمن   بۆمن گاڵتە جاڕی بوون.  بیرمە  بەوانەم دەوت کە ذەڕۆشتنەوە ، بۆکوێ هاوڕێ ؟ ئێمە دەبێت لەوان ببوورین، نەک پێچەوانەکەی . بەڵام  ئێمە  دەنگە  هەڵوەریوەکان بووین  کەدرابووین بەدارو بەردا و ئاسان هزرمان کۆنەدەبۆوە  و نەمان دەزانی بڕیاری ڕاست کامەیە ؟ مانەوە لێرە ، یان ڕۆشتنەوە بۆ باوەشی دوژمنکەمان ؟  بەڕاستی ئەمەش ئاشبەتاڵێکی تربوو بەڵام  بەیاننەکرا  .
 لەشارۆچکەیەکی سەر سنور لەماڵێکی گەورەدا  کۆمەڵێک کەس  نیشتەجێبووین ، ناومان هەر پێشمەرگەبوو ،  هێواش هێواش  لەگەڵ سیستەمی ئێرەدا  کەوتینەڕێگە و خەریکی  ژیان بووین . خەونی هەندێکمان  بەدەستهێنانی کارتی سەوزبوو لەئێران  .بەڵام ئاسان کارتی سپیمان  بەدەستهێنا  و جێگەو ڕێگەمان دیاربوو بوینە خاوەنی ناونیشان و جێگەو ڕێگە. 
ئیتر ناونیشانمان  لای دەزگاکانی شەهرەداری  تۆمارکرابوو،  مانگانەش  کۆپۆنمان وەردەگرت ،  "قەندو چا  و سابون و ڕۆن و برنج و  پەنیر و  یەک دوو کیلۆ گۆشتی ئوستورالی و جارێکیش  قوماشیان داینێ" . من هەموو ئەو شتانەی وەرم دەگرت  دەمدا  بەماڵێک کە خەڵکی  شاری هەولێربوون  و چوار پێنج منداڵیان هەبوو  .
کەسانێکیش هەبوو ئەو شتانەیان  دەفرۆشتەوە   بەچەند سەد تمەنێک.
لەو ماڵە ، یان چاکتر بڵێم لەو بارەگایەی کە ئاوادانمان کردبۆوە  نزیک بوو لەکڕۆکی ئەو شارۆچکەیە ، هەر لەشەقامە سەرەکێکە لاتدەدا  بەکۆڵانێکدا سەردەکەوتی دوای ٢٠مەترێک ڕیزێک دوکانت جێدەهێشت  بارەگاکەی ئێمە بوو .
لەوێدا ڕۆژوو شەوەکانمان  دە بردەسەرو کۆماری شەریعەتیش  خۆراکی مانگانەی دەداینێ و ئێمەش  ڕۆژانە  دروستمان دەکردو  بەدەوری سفرەیەکی  ئەسوتوری سورباودا  کۆدەبوینەوە دەمان خواردو چای گەرمان دەکرد بەسەردا . ئێمە  لە چاوەڕوانی" گۆدۆ"دا بووین و خۆمان دابوە دەست قەدەر .
 من هەوڵم دەدا فارسی فێربم ، چونکە  تەمەن بواری نەدابووم عەرەبی فێربم  لام وابوو  ئەمە هەلێک بێت بۆم تابتوانم  زمانێک جودا لەکوردی فێربم  .
بیرمە جارێکیان چومە لای "شێرکۆ بێکەس" لەبەرگەڵوو  چەند چیرۆکیکی خۆم پیشاندا   ،  ئەویش  چەندکتێبی دامێ تا بیخوێنمەوە  یەکێک لەکتێبەکان عەرەبی بووناوی کتێبەکە " بیست چیرۆکی کوردی بوو" منیش ووتم : من عەرەبی نازانم  ، شێرۆبێکەس ووتی : کەسێک  بیەوێت بنوسێت  دەبێت  زمانێک  جودا لەکوردی بزانێت . ئەگینا کتێبخانەی کوردی  هەژارە و تینوێتی زانین ناشکێنێ . 
   ئێستا لێرە  دەمویست  ئامۆژگاریەکەی  بێکەس  جێبەجێ بکەم  و خەریکی  وەرگێرانی  چاوپێکەوتنێکی  " مەحمودی دەوڵەت ئاباد" بووم  نەک بۆئەوەی بڵاوی کەمەوە ،  تەنها بۆ ئەوەی  فارسی فێربم  ،  بیرمە هاوڕیەکمان  ڕۆژنامەیەکی کەیهانی عەرەبی  هێنابوو  کە چەند ژمارەی دەگەشتە ئەم شارۆچکەیە ڕۆژانە ، یەکێک لەڕۆژنامەکان  هاوڕێکانی ئێمە دەیان کڕێ ،  هاوڕێکەمان ووتی :ئیتر دڵت لەدڵ مەدەن  کە کۆپۆنی مانگانە  وەردەگرن  و بەدەرۆزەکردن تێی دەگەن ، ئەوەتانی  ئیمامی ئۆمەتیش  وەک ئێمە  مانگانە کۆپۆن وەردەگرن .
 ئەوڕۆژە چاوپێکەوتنێکی  کوڕەکەی خومەینی تێدابوو  ناوی "ئەحمەد" بوو   لەوێدا  ئەحمەد  باسی ژیانی   خێزانەکەی دەکرد کەئەوانیش  کۆپۆن وەردەگرن  و شەکروچا  مانگانە وەک خەڵکی ئێران  وەردەگرن . هاوڕێکەم  دەیخوێندەوەو وەری دەگێڕا  هەموومان لەو درۆشاخدارە گوێقوڵاغ ببووین و پێدەکەنین  و دەمان ووت : دەی باسی کە چی تر نوسراوە ؟ 
 چێشتهەنگاوێکی درەنگ بوو، چاوەڕێمان دەکرد  کە ئێشکگری بارەگاکە مان پێمان بڵێت ئەم نیوەڕۆیە چی دەخۆین .  دەستڕێژێک  کراو  دوایش  جارێکی تر  پاشان  یەک دوو گولە  تەقی .
لەپێشمەرگایەتیدا   هەندێکمان  فێرببووین وەک گورگ  بەدەم دەنگەوە دەچوین ،ئاخر "گورگ تاکە ئاژەڵە بەرەو دەنگ دەڕوات ". هەموومان بەرەو دەرگای بارەگاکەمان  ڕامانکرد   قەرەباڵغیەک  و هاوار هاوارێک  گەڕەکەکەی  پڕ ژەوەژاو کردبوو ، کەچوینە پێشەوە  لەبەردەم  دوکانی بەرگدرووەگەنجەکەدا "مورتەزا" لاشەیەک  کەوتبوو  ، کەچوینە پێشەوە سەیرمانکرد  ئا  ....بەڵێ "مرتەزا" بوو.....!
 جاشێکی ڕیشداریش
 جاشێکی ڕیشداریش  کڵاشیکۆفێکی بەدەستەوەبوو ،چاوەکانی  سورببوو دەی نەڕان و دەیووت ، پێم ووتیت : توخنی  شەرەف و ناموسم مەکەوە  ، دەتکوژم  ، ئەوەتانێ خوا هیدایەتی دام و ئابڕوی خۆم کڕێوە  و نەم هێشت شەرەفم  لەکەداربێت . 
دوو ئیتڵاعاتی باڵابەرزی باریکە هاتن بە  تفەنگی ویزەوە بەرگی سەوزی سوپایان پۆشیبوو پۆستاڵیان لەپێدابوو ڕیشیان قەڵەمی کردبوو  ، میکزەمینییەکیان لەسەر شەقامە سەرەکێکە  ڕاگرتبوو، جاشە پیاوکوژەکە  دەی نەڕان و دەیووت:  ئێستا دەچم خۆم ڕادەستی  یاسای کۆمار ئیسلام دەکەم  .
  پاسدارەکان   بێئەوەی تفەنگەکەی  لێوەرگرن  بەرەو ئۆتۆمۆبیلەکە بردیان و  پێیان ووت : بارەکەڵا ، سەڵاوات  لێدە   تۆ پاک بوویتەوە لەگوناحەکانت ، کارێکی باشتکرد  دەستت خۆشبێت ، ئەو کافریی بێدینەت کوشت  و شەرەفی خۆشت کڕیەوە .
 پاش کەمێک  لاشەی مورتەزا بە داشقەیەک برا،  دوایش دەڕابەی دوکانەکەیان کڵۆم دا  خوێنەکەی  وەک  ئاوی ڕژاو سەربەرەو خوار ڕێچکەی گرتبوو ، چونکە کۆڵانەکە تۆزێک لێژ بوو .  دوایش خوێنەکە قەتماخەی بەست ، سەیرم کرد چەند قەوانی گولە  لەسەر چیمەنتۆکە  بڵاو ببونەوە .
 ئەو بەرگدرووە مورتەزا کەسێکی ڕووخۆش گەنجێکی  بەخوڵق بوو  من چەند جارێک  لەگەڵیدا وەستابووم  قسەمان کردبوو ، ڕۆژانەش کە لەو گەڕەکە  گوزەرم دەکرد  سڵاومان لەیەکتری دەکرد . بیرمە جارێکیان کە قاسملۆ شەهیدکرا ، ئێوارەیەکی باراناوی بوو  ئەڕۆشتمەوە  بۆ بارەگاکەمان   مورتەزا هاتەدەرەوە  لەدوکانەکەی و سڵاوی کرد وەستام لای  ، مورتەزا  ووتی : ئاگاداریت  سەرۆکی دیمکراتیان لەئوتریش  تیرۆرکردوە ؟ 
ووتم بەڵێ  ئاگام لێیە  .
 ئەو ڕۆژەی مورتەزا کوژرا
 ئەوڕۆژەی مورتەزا کوژرا  عەسرێکی درەنگ  لەگەڵ خانەوادە  ئاوارەکەی  شاری هەولێرمان  ئاومان کرد بە  خوێنی  مورتەزاداو  سەر چیمەتتۆکەمان شت و پاککردەوە  .
 ئیتر  دوای ئەو ڕووداوە  من ئەو شارەم لەبەر چاوکەوت ، خوێن ساردی  خەڵکی ئێرە لەبەردەم ئەم تاوانەدا  منی لەناخەوە  ڕووخاند .
 لەساکەوە چاکترە بڵێم  لەو ڕۆژەوە  بەدوای  وەڵامی "شەرەفەوە"م  نازانم جاشەکەی  مورتەزای کوشت چەندە  خاوەنی شەرەف بوو؟ 
شەرەف خۆی چی یە ؟ 
ئێستاشی لەگەڵ بێت : نەمن نەخەڵکی ئەم شارۆچکەیە چیرۆکی  شەرەفی  ئەم جاشەو مورتەزامان  نەزانی  و نەمان زانی  ئەم جاشە لەکوێدا  شەرەفێک کە نەی بوو لەکەدار کرابوو، تاگەنجێکی ئاوا خوێنگەرمی لەپێناودا بۆ بکوژێت ؟  




(دەنگدراوە: 20 . زۆرباشە: 3.5/5)