رێباز حەمە جەزا

رێباز حەمە جەزا: مرۆڤ وەک بوونەوەرێکی سیاسی لە شانۆدا

خوێندنەوەی مرۆڤ و کارکردن لە سیاسەت و شانۆدا ، هەوڵێکی فەلسەفیانەی پوختەو لەهەمان کاتیشدا ئاڵۆزو هەستیار و وورد . لەبەرئەوە بەگرنگی دەزانم ئەم دۆزە بەکێشە بکەم و هەوڵی خوێندنەوەی بدەم . هە رچەندە خۆم نابەستمەوە بەمیتۆدێکی دیاریکراوەو باسەکەش کەمێک چڕو پڕو پانۆرامی دەخوێنمەوە ، بەڵام فەرامۆشکردنی هەستنەکردنە بەبەرپرسیارێتى و خۆگێلکردنە لە و مێژووەی شانۆکە هەیەتى کە تائەمڕۆشی لەگەڵدا بێت قسەو باسەکان بەردەوامن و کۆتاییان نەهاتووە و چاوەڕاونیش ناکرێت بەم زوانە کۆتاییان بێت . هەربۆیە ئەم کێشەیەم هەڵبژارد...

رێباز حەمە جەزا: سەرەقەڵەمێک دەربارەى جوان کریستۆڤ گۆچید

پەرچەکردارى تێپەڕاندن بوو بە ( دیناوکردن- مکاشفە) ى سیستمى (صارم – بڕەر) ى کەمتەرخەمى (کەتوارى- واقعى )  و کاریگەریەکەى لەپێش هەر ڕەخنەگرێکى سەدەى دەیەمدا بوو ، ئەوکەسەى کەناوى  " جوان کریستۆڤ گۆچید " (1700- 1766)ى  مامۆستاى شیعربوو لە (زانکۆى لیبزیگ ) و پێشەواى ڕێبازى عەقڵى لەتیۆری درامى...

رێباز حەمە جەزا: (الابتکار – بەدى هاتوو بەدیهێندراو – Inovation )

ئینۆڤەیشتن ( Inovation ) زاراوەیەکە بەواتاى گەشەسەندنى دروستکردن یان گەشەکردنى هەر بەهایەکى نوێی بەکارهاتوو لەچارەسەرو داواکارى نوێ یاخود کۆن یان بازاڕ بە هەرڕێگەیەکى تازە(1) دەستەکەوتە ( ئینۆڤاتیەکان – مبتکر – بەدیهاتووەکان )لەڕێی جۆرى پسپۆڕی لە پرۆژەکان و بەکارهێنراوەکانى تەکنۆلۆجیاو بیرکردنەوە ڕێپێدراوە...

رێباز حەمە جەزا: ئەکتەر پێویستی بەناسین و شارەزایی لە تیۆرەکانی کەسێتی هەیە ؟ لەکاتی نواندندا!

لەسەرەتادا بەنیاز نەبووم لە م بارەیەوە هیچ بڵێم ، بەڵام هیچ لەوە ناخۆشترنیە کاتێک دەبینیت هەمووان حوکم و بریار لە سەرباشی و خراپی ئەکتەر دەدەن لەکاتێکدا چەندین تیۆرى هونەرى و دەرونناسیانەو فیکرى و فەلسەفی و هتد ... هەیە بۆناسینی کەسێتی کە پێویستن و ناکرێت بەباش و خرا پ و گۆترەکاری ماندوو بونیان رەتبکرێتەوە...

رێباز حەمە جەزا: بەكێشەكردنی شانۆ

كێشەی شانۆ بەگشتی بەیەكێك لەماناكان كاركردنە لەسەرهەموو ئەو پێشگریمانە و پێشمەرجانەی كە لە خۆیاندا ناڕاستەوخۆ كاركردنە لەناو فەلسەفەی جوانیدا، بەجۆرێك دەبێتە پەخشكەرەوەی گومان بەسەركەرەستەو بابەتە جیاوازەكانی ئەوهونەرە خۆیدا. هەرلەبەرئەوەشە دەتوانین لەم باسە بدوێین وەكو ئەوەی ( كێشە)یەكی فەلسەفیەو پێویستەخوێندنەوە...

رێباز حەمە جەزا: * ئەروین پیسکاتۆر

ئەروین پیسکاتۆر Erwin Piscator:لەساڵى 1893 لە خێزانێکى  بازرگانو دەوڵمەند لەدایکبووە و فەلسەفەو مێژووى هونەرى لە "هامبۆرگ" خوێندووە و لەساڵى 1914 بڕیارى داوە کارلەشانۆدا بکات  وەک ئەکتەر لەساڵى 1915 شانۆکەى قەدەغەدەکرێت بەبیانووى جەنگى  جیهانیەوە ، پاشان دەبێتە سەرباز و لەوێ بریندار دەبێت...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: [چیرۆكی كورت چییە؟]

نووسینی / ئەلێكس كیجانوەرگێڕانی بۆعەرەبی/ د. محەمەد عوبەیداللهئامادەكردنی / ڕێبازمحەمە جەزالەم نووسینەدا دوپرسم : چیرۆكی كورت چییە؟ وەڵامی سەرەتاییم ئەوەیە ، چیرۆكێكە دەكرێت لەیەك دانیشتندا بخوێندرێتەوە و رۆشنگەرانە بێت بۆخوێنەر، كتوپرَو ئاڵتوونی بێت وەكو تیشكی خۆر ، ناوەڕاستی هەوری چڕ بدڕێنێت . ئەمەش...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: كێشه‌ی (بوون ) : له‌ نێوان هه‌ردووشاعیر (به‌رزان عومه‌ر و به‌كر پشده‌ری ) دا

ئه‌وه‌ی لێره‌دا ده‌یخوێنمه‌وه‌ ،  قه‌سیده‌كانی : فریشته‌یه‌ك له‌ تاریكیدا ی شاعیر (به‌كر پشده‌ری ) و قه‌سیده‌ی (بوون) ی (به‌رزان عومه‌ر )ن ،  گرنگترین شت ئه‌وه‌یه‌ بڵێم : كاری من  به‌راوردكردن یان كێشانه‌و پێوانه‌ی هیچ كام له‌ ده‌قه‌ شیعریه‌كانی ئه‌م دووشاعیره‌ نیه‌ ، به‌ هێنده‌ی خوێندنه‌وه‌یه‌كه‌...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: گەرانەوە بۆ شوناسی شانۆ و لێکۆڵینەوە لە ژینالۆژیای شانۆی کورد

خوێندنەوەیەکە بۆ کتێبـی (سیمیا لەشانۆدا)ی نووسەر (سەڵاح جەلال) کە لەلایەن گۆڤاری (شانۆ)ی تیپی شانۆی (سالار)ەوە چاپ و بڵاوکراوەتەوە لەساڵی 2009دا ژمارەی سپاردنی (1850) پێدراوە.ئەم کتێبە لەپێنج بەش و پێشەکییەک پێکهاتووەو هەوڵ دەدەین هەر بەشێک بەجیا وێنەیەکی پانۆرامایی بخەینە روو، لەهەمانکاتدا بیخوێننەوەو...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: شانۆچۆن سه‌ری هه‌ڵدا؟

هونه‌ره‌کانی شانۆهونه‌ری ته‌واون و هونه‌رێکی شیمانه‌ کراو نین به‌بێ په‌یوه‌ ست بوون به‌ باقی هونه‌ره‌ کانی تریه‌وه‌ ‌.....وه‌له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا سه‌ما له‌ پێشه‌وه‌ی هۆکاره‌کانی هه‌ڵچوونی که‌سه‌کانه‌وه‌ هه‌یه‌ .که‌ ئه‌وه‌ هه‌نگاوه‌ یه‌که‌مه‌کانی ئه‌ وهونه‌ره‌یه‌ .وه‌ هه‌رگیز سه‌ما شتێکی شانۆیی یان...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: تیێگه‌ یشتن له‌ تیرۆر... له‌ نێوان ڕیشه‌ی تیۆری و كرداریدا

*ئه‌وه‌ی زۆری له‌باره‌وه‌ وتراوه‌و كه‌م لێی كۆڵراوه‌ته‌وه‌ زاراوه‌ی "تیرۆر"ه‌ كه‌به‌شێكی خه‌ڵكی ئێمه‌ ،وایان لێهاتووه‌ ته‌نها ئیسلامیه‌ ڕیشنه‌ كان یان كورته‌شه‌رواڵ له‌پێكان و ئه‌وانه‌ی فیدائی و یان دژی ده‌وڵه‌ت و حكومه‌ته‌كانن به‌ تیرۆریست بزانین ،به‌ڵام ڕاستیه‌كه‌ی به‌ وجۆره‌ نیه‌ ،بۆیه‌ بیریشم له‌م...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: داخستنی قوتابخانه‌ی بالیه‌ی سلێمانی و ئه‌گه‌رێکی تر بۆ له‌ باربردنی شار

له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ی چاوه‌ڕوانی داخستنی قوتابخانه‌ی بالیه‌ی سلێمانی نه‌بووم ؛ هه‌میشه‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وڕۆژه‌ بووم که‌ (خانه‌ی ئۆپێرا) ش له‌سه‌ر ئه‌م بسته‌ خاکه‌ دابمه‌زرێت ، نه‌ک چاوه‌ڕوانیه‌که‌م به‌ڵکو خه‌ریکه‌ ته‌واوی ئایدیاڵه‌کانی بوون به‌ شار له‌ده‌ست ده‌ده‌ین ..هه‌ر له‌ بنه‌ ماکلتوری وفه‌رهه‌نگیه‌کان...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: هونه‌ر له‌ ڕوانگه‌ی (نیچه‌)دا

له‌یادی ئه‌که‌مین ساڵیادی سه‌دساڵه‌ی وه‌ فاتی فریدریک نیچه‌ ( 25ئۆگه‌ستی 1900) ته‌نها وه‌ک سه‌رئه‌نجام بۆ ئه‌و پیاوه‌ مه‌زنه‌ وه ک ‌ "أرنست هیمنگوای "له‌ یه‌کێک له‌ نامه‌کانیدا که‌ بۆ هاوڕێیه‌کی نوسیوه‌ ، به‌ر له‌وه‌ی ژیان له‌ده‌ست بدات ،ده‌ڵێت :"ژیانێکی جوان ژیاین به‌ هۆی زۆر شته‌وه‌ ".ده‌قه‌که‌ :(نیچه‌...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا:

بۆتێگه‌یشتن له‌ ناسنامه‌ی وه‌رگر ؛ گرنگه‌ بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ پرسیاری (وه‌رگر) کێیه‌؟ تیۆرو قوتابخانه‌و بیریاره‌ جیاوازه‌کان به‌ گشتی چۆن له‌م بابه‌ته‌ یان کۆڵیوه‌ته‌وه‌ به‌ڵام له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا پێویسته‌ سنورێک هه‌بێت کۆی بۆچوونه‌کان چڕبکاته‌وه‌و خاڵ دابنێت . بۆ ئه‌مه‌ش پێویستمان به‌ وه‌رگرێکه‌ که‌ له‌...

ڕێباز حه‌مه‌ جه‌زا: کۆمه‌ڵگه‌ی شارستانی: جۆرج سانتیانا.... له‌ زانستی جوانییه‌وه‌ بۆ هه‌ست کردن به‌ جوانی

نووسینی : قاسم جومعه‌ ئاماده‌کردنی : ڕێباز محمد جزا سه‌ر هه‌ڵدانی جوانی یه‌که‌م جار ، ئاماژه‌یه‌ بۆ شتێکی تازه‌ ، مه‌به‌ست لێی خۆشه‌ویستی نیه‌ بۆی وه‌کو زانراوه‌، به‌ڵکو دۆکترین" عقیده‌" یه‌کی تازه‌یه‌ که‌گرنگی جوانی و ڕۆڵ و نرخ وبه‌راوردکردنیه‌تی به‌ به‌های تر...وه‌له‌ ڕووی جوانی یان جوانیه‌کانه‌وه‌...