ئەمریکا و ڕوسیا و گەڕاندنەوەی ناوچەکە بۆ خاڵی سفر


خالید زامدار هونەرمەندە زامدار و ناکامەکە (بەشی 1)

Saturday, 05.05.2018, 17:50

1148 بینراوە


نوری کەریم / ئەڵەمانیا
مایس2018 
ساڵی خوێندنی 1954/1955 لە قوتابخانەى غازی سەرەتایی لەگەڕەکی شێخانی سلێمانی لە پۆلی دوەم ناونوس کرام.پێکەوە لە گەڵ کوڕێکی باریکەلەی مەیلەو سپی، چاو و برۆ رەش و گەش لەسەر کورسی و مێزێک (ریحلە) دادەنیشتین.هەمو رۆَژێ کە مامۆستا ناوەکانی ئامادەبووەکانی پۆلەکەمانی دەخوێندەوە، کێ هاتووە و کێ نەهاتووە:
-------------------------------

(1) ئەحمەد ئەفراسیاب
(2) ئەحمەد حەمەسور
(3) ئەحمەد عەبدوڵا
(4) بەختیار ئەحمەد شوکری
(5) بەهادین عەبدوڵا
(6) جەلال عەباس
(7) جەمال محەمەد
(8) جەمال شێخ محەمەد
(9) وریا محەمەد ئەمین
(10) کامیل عەبدوڵا شەریف
(11) کەریم رەمەزان
(12) مارف حەسەن
(13) نەژاد عەبدوڵا دارتاش
(14) عەلی دەروێش کەریم
(15) عەلی جەعفەر
(16) عەلی محەمەد مامە
(17)عەلی سەعید کونجرینی 
(18) عەلی سەعید
(19) عەلی قادر
(20) عەتا مستەفا
(21) عومەر سەعدون
(22) فەرهاد قەفتان
(23) سەباح نوری عارف
(24) سدیق ؟
(25) ساڵح عەبدوڵا
(26) خالید محەمەد ئەمین
(27) خەسرەو حەمید بابان
(28) نەوزاد سابیرقەرەداخی
(29) نوری کەریم
(30) رەوف سەعید کونجرینی
(31) رەوف تۆفیق شەریف
(32) شاکیرسەعید
(33) شەوکەت مستەفا
بەداخەوە ناوەکانی هەمو هاوپۆلەکانم نایەتەوە یاد کە35 مەکتەبلی ـ تەلەبە دەبوین.هەریەکەمان کە گوێبیستی ناوی خۆی دەبو، هەڵدەستایە سەرپێ و دەیوت بەڵێ، کەدەگەیشتە سەر خالید محەمەد ئەمین، ئەم کوڕەی تەنیشت من بەرزەپێ هەڵدەستاو دەیوت بەڵێ.خالید کوڕێکی هێمن و لەسەرخۆ، چاوەکانی گەش و برژانگەگانی درێژ، دەستەکانی سپی و پەنجەکانی باریک و درێژ، زۆرتر خەریکی وێنەکێشانی ترۆمبێل (ئوتومبێل) بو، جۆری قەمەرە، پاسقەمەرە و لۆری. ئەوەی دەینەخشاند بەڕاستی لەئوتومبێل دەچون، زۆرم هەوڵدا لاسایی بکەمەوە بەڵام هەرگیز بە تۆزی پێی ئەو رانەدەگەیشتم، حەپەسابوم و ئەرێنیم پێدەبرد ئەم پەنجە باریکەلانە چۆن وا بە ئاسانی پەنجەرەو درگاو ئاوێنەی ئوتومبیلەکان و شۆفیرەکانیشی دروست دەکات .زۆر جاریش مامۆستاکان وریایان دەکردینەوە(تەماشای ئێرە بکەن، ئەوە بەچییەوە خەریکن). هەندێک جار سوکە لێدانێکیشمان دەخوارد، بەڵام زۆرتر بەرخالید دەکەوت، چونکە وێنەکان لەدەفتەرەکەی ئەودا بون .جارجارێکیش بەو هۆیەوە لەدەفتەری کوردی یا دەفتەری حساب دا (پێیان دەوترا دەفتەری وەزیفە) وێنەی دەکێشا، سزاکە دەبوە گوێ راکێشان و شەپازلەیەکیش بۆ پشتمل.. ساڵی خوێندنی1958/1959 ئێمە گەیشتبوینە پۆلی پێنجەم کە قوتابخانەکەمان گوێزرایەوە بینایەکی نوێ و بە ناوێکی نوێوە (قوتابخانەی پیرەمەگرونی سەرەتایی) کە ئێستاپەنجا مەترێک خوار فلکەی کاوەیە(نێوان فلکەی کاوەو باخچەی دایک) وئیستاش هەر خوێندنگەیە.سەیر لەوەدا بو هەردو تەلەبە (قوتابی ـ خوێنکار) پێویست بو کورسی و مێزە (ریحلە)کەیان بگوێزنەوە بۆ خوێندنگە نوێیەکە!! کاکە خالید دوای پۆلی شەشەم ئیتر دەستبەرداری خوێندن بو..بەڵام لەگەڵ وێنەکێشان و جواننوسیدا هەرخەریک بو، رۆژبەرۆژیش پتر خولیای هونەرەکە دەبو، وێنەی مەولەوی و پێنوس و مۆمەکەی دەنەخشان ودو نیوە دێرهۆنراوەی لە ژێریدا دەنوسی وەک ئەم نمونەیە کە لەژێریدا بە رێنوسی ئەو سەردەمە نوسیوێتی: 
موی سپیی قەڵغان روڕەشیی پیرە
کەوانی قەدیش بۆ تکای تیرە 
وێنەکە، خالید زامدار 1968بەردەم مزگەوتی پیرەمەگرون بەرامبەر یەکەمین شوێنی کارکردنەکەی

وێنەکە، پایزی، 1967لەراستەوە:حامیدی برای زامدار، لەتیف عەبدوڵامارف، خالید زامدار، نوری کەریم، سەردار کەریم ئەفەنی، بیستون حەمەئەمین ئەفەنی
خالید بەهرەیەکی هونەریی قوڵی هەبو، دەمێک بۆ ئەو بەهرەیە تێیدا دەرکەوتبو، هەربەو بەهرەیەش، تەنها لە خولیاو ئارەزووە وە، لەسەرەتایەکی یەکجار سادەوە هەنگاوی فراوانی دەهاویشت، خۆی پێگەیاند، پێشکەوت و بووە یەکێک لە هەرە ناسراوترین هونەرمەندانی شار.
نەدەرسی مەکتەبێکت خوێند، نە ئوستادی پەلی گرتی
سروش بەرزیی زەکا، ئەم هونەرەی فێرکرد بە شمشاڵت
(گۆران)
هیچ کەس ئەوی فێرنەکرد یا رێنمایییەکی بکات جگە لە سێ کەس، یادیان بەخێر یەکەمیان مامۆستاکانی ئەو چەند ساڵەی وانەی وێنە و ئیشی دەست(هونەر) کە ئەوسا(رەسم و ئەعمال) ی پێدەوترا، یەکەمیان هونەرمەندی شێوەکار مامۆستا فەرەج محەمەد سێوە(یادی بەخێر)، دوەمیش هونەرمەندی شێوەکار و مۆمیاکار مامۆستا شێخ مستەفابەرزنجەیی کە ئەو چەند ساڵەێ قۆناغی سەرەتایی، وانەی(رەسم و ئەعمال)یان پێدەوتین . هەزارجار گۆڕیان پڕلە روناکیی و گوڵاو و نێرگزبێت، هەرچەند خوا لییان رازیبێت، وانە وتنەوەکە تەنها بریتیبو لەوەی ئەگەر ساردو سەرما بوایە، مامۆستا دە یفەرمو (دەفتەری رەسمەکان دەربهێنن، کێ دەفتەری نەهێناوە هەستێتە سەرپێ .. هەریەکەتان بەئارەزوی خۆی وێنەیەک بکات.) ئەگەر کەش و هەواش خۆشبایە دەچوینە حەوشەی قوتابخانەکەو ئێمە لەسەر زەویەکە دادەنیشتین و کوڕیش ئەو کوڕە بو شەرەفی ئەوەی بەرکەوێت کورسییەکە بۆ مامۆستا بهێنێت. مامۆستا بەیەکێکی دەوت، بەڵام شەش حەوتێکمان رایدەکرد، مامۆستاش هەموانی دەگێڕایە دواوە و یەکێکی دەستنیشان دەکرد، ئەویش هەرئەوەبو لەخۆشییاندا ملی خۆی نەدەشکاند! ئینجا مامۆستا دە یفەرمو (هەریەکەو بەئارەزوی خۆی وێنەیەک بکات) هەندێک جاریش چاوی دەگێڕا، کێ (دەفتەری رەسم) ەکەی خاوێنە، وەریدەگرت و وێنەیەکی تێدا دەنەخشاند، بەڵام چ وێنەیەک، هەر سەرمان سوڕدەما.ئێستاش لەیادەوەریمدا ماوە، جارێک لەو جارانە، یادی بەخێر مامۆستا فەرەجی حەمەسێوە دەفتەرەکەی منی داواکرد و وێنەی( قاز)ێکی تێدا نەخشاند، هەتا چەندساڵێکیش لەماڵەوە بەچوار بزمار بە دیواری ژورەوەدا داکوترابو! هەتا ئەمڕۆش هەرچەند قازێک دەبینم، ئەو تابلۆیە بە رەنگاوڕەنگیی دێتەوە بەرچاوم، مامۆستاو قازەکە وهەرهەمو هاوپۆَلەکانم.




(دەنگدراوە: 2 . زۆرباشە: 4/5)