مەرگى ماریا و قسەى جیاوازتر

Saturday, 04.09.2022, 21:35

1829 بینراوە


جارێکیتر لە شەقامێکى پڕجوڵەى هەولێردا جەستەى ژنێک شەڵاڵى خوێنکرا ، چ کوشتنێک ، لەلایەن هەرزەکارێکى برایەوە ، کەکوژراو بکوژى بەپشت و پەناى خۆى ئەزانى ، ئەو برایە خوشکى بە هەموو جوانیەکانیەوە کوشت ، ئەبێت چ دڕندایەتیەک لە ناخى ئەم هەرزەکارەدا جینگڵى خواردبێت کە ئاوەها دڵڕەقاتنە جەستەى خوشکى بەرگوللە بدات . خوشکێک نەماڵى باوکى پەناگەى بووە و نەماڵى دایکى مناڵێکى بێچارە و بێنەوا و سەرەڕاى ئەوانە لە سیانزەساڵیدا بەشودرا کەهێشتا هاوتەمەن و هاوپۆلەکانى سەرقاڵى یارى مناڵانەى خۆیانن . 
 کچان و ژنانێکى هۆشیار و ئازادیخوز لەپێشترن کوشتنى ماریا بکەن بەباس و خواس و لێکۆڵینەوە و بەدواداچون بۆ ژیانى و  بە وردو درشتیەوە ، بەڵام لەبەرئەو تراژیدیایەى کەئەم مەرگە کوردانەیە بەدوایى خۆیدا هێناویەتى  منیش ئەمانەى لاى خوارەوەم  بوە بەبابەت و بەهیوام هەوڵێک بێت بۆ بەئاگا هێنانەوە ..  
    

وتەکانى بکوژى ماریا:

وەک چۆن هەموو کوردستان لەبەردەم مەسرور و بنەمەڵەکەیدا ئاوەڵایە تەلەفیزۆنەکەشى K24 کەس نیە بتوانێت دەرگاى بەڕودا دابخات ، ئەم تەلەفیزۆنە بەبێ سانسۆر قسە لەگەڵ براى ماریا کە بکوژیەتى ئەکات لەکاتێکدا لەدەست یاسا هەڵهاتووە ، کەئەمەش پێچەوانەى قانونە ، سەیر ئەوەیە نە ئەنجومەنى دادوەرى بەو هەموو دادوەرەوە و نەداواکارى گشتى بەو هەموو ئەندامەیەوە نقەیان لەخۆیان بڕیوە و ورتەیەکیان لەزار نەترازاوە و ئەوەش بەمەبەستە هەتا کەیسەکەى ڕێڕەوى ئاسایی خۆى وەرنەگرێت چونکە هەموو ئاماژەکان ئەوە ئەگەیەنن کە پرۆسەى کوشتنەکە بەرنامە بۆ داڕێژراوە لەنێوان باوکى و مامى و بەو هەرزەکارە جێبەجێکراوە . وەشاندنى قسەى تۆمەتبارێکى هەڵهاتوو ئابڕوچونێکى قانونیە و ئەو تەلەفیزیۆنە ناچار لەواڵەکەى خۆیدا سڕیویوتیەوە بەداخەوە و زۆر بەداخەوە کۆمینتەکانیشى بەر ئەو سڕینەوەیە کەوتن . ئەم تەلەفیزۆنە هەمیشە سەکۆیەک بووە بۆ سوکایەتى بەژنان و هاندانى توند و تیژى و کەسانى بێمۆراڵ و مێشک خاڵى ئەهێنێتە سەر شاشەکەى و لەتازەترین بەرنامەیدا حاجى کاروانێک ئەهێنێت کەمێشکى یەکبینە سەرقاڵى ناوگەڵى مێینەیە و ئەڵێت :   ( هیچ ئافرەتێک لەدەرەوە و سۆشیال میدیا خراپ نابێ ، بێغیرەتى باوک و برا و مێردى نەبێ ) واتە ئەگەر بەغیرەت بن ئەبێت بەزمانى فیشەک و کوتەک بدوێن غافڵ لەوەى سەرچاوەى سەرەکى هەموو فەسادێکى کۆمەڵ سیستەمى حوکمڕانیەکەیەتى و هەتا ئێستا خاوەنى تەلەفیزۆنەکە و باوکى ژن و کچیان لە ٥ ملیۆن کەسى کوردستان شاردۆتەوە ، بەڵام کەسانى مێشک بۆگەن بەرئەدەنە مێینەى بێچارەى کوردستان. 

کۆمینتەکان:

زۆرێک گوێبیستى وتەکانى بکوژى ماریا بون کەسانێک ئەگەر فریاکەوتبن ئەو کۆمینتانەیان خوێندبێتەوە کە بۆ کوشتنى ماریا نوسراون لەبەرنامەى TV K24ئەزانن کۆمەڵى ئێمە لەچ بێئاسۆیی و سەرگەردانی و ماڵوێرانیەکدایە .  
بەشى سەرەکى ئەو کۆمینتانە بێحورمەتیە بەگیانى ئەو قوربانیە و بێبەزییانە و دڕندانە پشتگیرى کوشتنی ئەکەن ، ئەگەر بەڕێژەى سەدى وەریبگرین ڕێژەکە مەترسیدارە ، ئەبێت ئەم مەرگ دۆستى و پەیامى مەرگە لەکوێوە سەرچاوەى گرتبێت . جگە لەکەلتورى پاشکەوتوى و پرتوکاوى کۆمەڵى کوردى و موتوربەکراو بەفاشیزمى ئیسلامى و نەریتى پیاو سالارى ، هەر ئەو کۆمینتانە دەرخەرى ئەوەیە کەداعش وبیرى داعشیزم چ ئامادەییەکى بەرفراوانى هەیە .

 ژنکوژى و حیزبى کوردى:

ژنکوژى و تیرۆرى مێینە لەلاى حیزبە چەکدارەکانى کوردستان و بزوتنەوەى کوردایەتى بەبەشێک لە (خەبات ) دانراوە ولەو بوارەدا  کۆیان لەهیچ دەستوەشاندنێک نەکردۆتەوە بەبێ هیچ پاساوێک و بگرە شانازییان پێوەکردووە ئەمەش لەسەردەمى بزوتنەوە چەتەگەرییەکەى ساڵى ١٩٦١ وە سەریهەڵدا و درێژەى کێشا و یەکێتیش خراپتر لەپێشوو برەوى بەم کەلتورى ژنکوژییەداوە ، بۆ بیر هێنانەوە لەماوەى دومانگدا و لەساڵى ١٩٧٩ لە شارى سلێمانى بیست ژنیان کوشتووە ( گۆڤارى کۆمەڵە ژمارە ٢ زستانى ساڵى ١٩٧٩ ) و پاش دەستبەسەراگرتنى شارەکان لەلایەن ئەو تفەنگچیانەوە  ئەم کەلتورە ئەوەندەیتر برەوی پێدراوە و هەتا ئێستا ئەم خوێنڕشتنە لەسایەى دوو بنەماڵەى چەتە و دژ بەکورد بەردەوامە .
ئێستا فاشیزمى ئیسلامى جێگەى بەپارتى و یەکێتى لەقکردووە کەشەرمنانە و ژێر پەردە پاکانەیان بۆ ژنکوژى ئەهێنایەوە و بەئاشکرا بەیداخى مێینەکوژییان  هەڵکردووە و پاساوى ئاینى و شەریعەتى بۆ ئەهێننەوە بەتایبەت بەرامبەر کەسێکى بەئاگاى وەکو ماریاى جوانەمەرگ کەپێش سەردەمەکەى کەوتبوو ، ئەگەر کەسێک گوێبیستى ووتە تۆمارکراوەکانى بێت ئەزانێت کەسێکى بەئاگایە و هەموو ئەو ڕێکخراوە درۆینانەى ژنانى بەجێهێشتووە . 
فاشیزمى ئیسلامى .. وەکو ئینسانێک سەیرى مێینە ناکات بەڵکو وەکو کاڵایەکى لەزەت لێبردن و ڕابواردن ئەڕوانن و ئەگەر بۆیانبلوێت ئەوا چوار ڕیز ئەکەن ، ئیتر ئەبێت مێینە کەسێکى بێئیرادە و بێزمان بێت و جل و بەرگ و هەڵسوکەوتى لەژێر فەرمانى وەکیلەکانى خوادا بێت و ڕۆژانە لەمینبەرى مزگەوت و کەناڵە جیاوازەکانیانە وە هەمویان لەسەر سوکایەتى بە مێینە هاوڕاو هاودەنگن بەبێ هیچ سانسۆرێک  ، جلى ماریاى جوانەمەرگ یان جگەرە کێشانى ئەمانە بابەتى هێرشى دڕندانەن و ئەوە هەڵگرتنى ملوانکەیەکى خاچ قیامەتێکى هەڵساندووە و هەریەکەى فتوایەکى بۆدەرئەکات و بەهەڵگەڕاوە ( مرتد ) لەئاین ناوى ئەهێنرێت و حوکمى ئەوەش کوشتنە .

 مێینە دژ بەمێینە :

سەرگەردانى و نەهامەتى لەشوێنێکى تریشەوەیە و خودى مێینەکان دژبەهاو ڕەگەزى خۆیانن هەرخۆیانن سەرزەنشتى خۆیان ئەکەن ، هەرخۆیانن هاوکارى فاشیزمى ئیسلامین و ڕێگەى بۆتەخت ئەکەن ، خۆیان هاوبەشن لەخوڵقاندنى فەزایەکى سەرکوت و توندو تیژى بەرامبەر مێینە بەبێ ئەوەى هەستى ئینسانیان بجوڵێت . مێینەیەک .. وەکو ئینسان تەماشابکرێت وەکو ئینسان ڕەفتار بکات و ئەبێت وەک کۆیلەیەک پابەندنى ئەوەى کەناویانناوە کەلتورى کۆمەڵ و داب و نەریت بێت ، یەکێک لە نمونەکان ئەمجۆرە مێینەیە ئەمە حکایەتەکەیەتى: 
 لە واڵى ڕۆشنگەرى بڕگەیەکم لەسیمینیارى قوتابخانەیەک بینى کەپارێزەرێک قسە بۆمناڵانى قوتابى ئەکات ، بەڕاستى قێزەون و دورە لەهەمو هەستێکى ئینسانى , باسى دایکێک ئەکات چۆن لەپارکى ئازادى سلێمانى پەلامارى کچەکەى ئەدات و لایەک لەقژى دەسکەنە ئەکات و لەبن و بێخى دەرئەهێنێت و بەحساب ئەم پارێزەرە ئەم دایک و کچەى لەدادگاى سلێمانى بینیوە و ئەڵێت یارمەتیمداوە.
 خاتو ڕۆژگار پارێزەرە ، پارێزەر کاتێک یارمەتى کەسێک ئەدات ئەگەر ببێتە بریکارى و لەکرێى پاریزەرایەتى هاوکارى بکات و دڵسۆزانە و پیشەییانە کارەکەى بۆمەیسەر بکات ، ئەم خاتونە سەرتاپاى قسەکانى بۆنى دروستکراوى لێدێت و لەخۆدەرخستن زیاتر هیچیترى لێناخوێندرێتەوە  جگە لە ڕیکلامێک بۆ بازاڕ گەرمى . 
   گریمان ئەو واقیعەیە بووە ، ئەکرێت ئاوەها بێشەرمانە باس لەکەرامەت شکاندنى کچۆڵیەک بکرێت لەلایەن هاوڕەگەزێکیەوە کەخۆشى بەو قۆناغى هەرزەکارى و کچۆڵەییەدا تێپەڕیوە ، ئەڵێت : ( ئافەرم بۆ ئەو دایکە ) ، ئەوە چ دایکێکە لەناو پارکێکى قەرەباڵخو پڕجوڵەى وەکو پارکى ئازادى سلێمانى ئاوەها قژى جگەر گۆشەکەى وەکو بنجە گیا هەڵبکەنێت , تەنها لەبەر ئەوەى لەگەڵ کوڕێکدا بینیویەتى ، زیاد لەمە ئەم پارێزەرە زۆر بێشەرمانە قسەى دایکى ئەگێڕێتەوە کەوتویەتى فریاى نەکەوتمایە سنگ و مەمکى بۆ دەرئەخست ، کەسانێکى ویژدان مردوو و بێبەرزەییى ئاوەها قسەى دایکێکى نەزان ئەگێڕێتەوە بەبێ ئەوەى هیچ بەزەییەکى بۆ ئەو کچۆلەیە ببزوێت.
پرسیارێک دێتە پێشەوە : ئایا دایکێک ئەوەندە دڕندایەتى لەگەڵ جگەر گۆشەکەیدا بکات لەگەڵیدا بۆ دادگا دێت هەتا کچەکەى سکاڵاى لەسەر تۆمار بکات ، چ ئەقڵێک ئەوە قبوڵ ئەکات ، لەکاتێکدا کەئەم بینیویەتى کچۆڵەکە لەوەزعێکى خراپدا بووە و گریاوە ، لەمیانە قسەکانیدا ئەڵێت : دادوەرەکە پێیوتوە دەستى دایکت خۆشبێت ئەبوایە ئەولایەى تریشى والێبکردیتایە ، ئەگەر ئەوە ڕاست بێت ئەوا ئەو دادوەرە کەسێکى بێکەرامەتە و بێلایەنى لەدەستداوە و لایەنگیرى لایەنێکى کێشەکەى کردووە و بەڕێگاى ناهەقیکردندا ئەڕوات . ئەو پارێزەرە ئەخەینە گرەوى ئەو پرسیارەوە ، ئەنجامى ئەو سکاڵایە چیبوو ؟ دڵنیابن هیچ وەڵامێکى نیە ، لەبەر بێبناغەیی قسەکانى.  
   لەهەموى مەرگبارتر و ماڵوێرانیتر ئەوەیە قسە بۆ مناڵە قوتابى ئەکات بەناوى سیمینیارەوە پەروەردەى سلێمانى ڕێگەى بەم لەوچەیە داوە ئاوەها هەستى مناڵان و مێردمناڵان بڕوشێنێت و کەسێکى ترسنۆک و ڕاڕا و بێئیرادەیان لێدەربچێت ، بەڕێوەبەرى گشتى پەروەردەى سلێمانى دڵشاد عومەرى گۆڕانخواز ئەڵێت : قوڕبەسەرى کەرتى پەروەردە ئەوەیە  ٦٠ % ى مامۆستاکانى ژنن . ئەو  بەڕێوەبەرە لەهەر شوێنێکیتربوایە کە قانون و ئیدارەى تێدابوایە شاربەدەر ئەکرا ، نمونەیتر : دەرگاى خوێندگاکانى کردۆتەوە ئیسلامیەک دێت نمایشى مردن و کفن و مەرگدۆستى بۆمناڵان ئەکات و یەکێکیتتر پێشنوێژییان بۆئەکات و یەکێکیتر مناڵانى باخچەى ساوایان ئەبات بۆلاى مەلایەکى مزگەوت ... لەدەڤەرەکەى جوتبرا سۆشیالیست بە دیموکراتى ئەڵێت ئەوە دەباشان کەوتۆتە کوێوە  ، ئەبێت لە هەموو وەزارەتى پەروەردە تەنیا و تەنیا خەمخۆرێک چنگ نەکەوێت بەر بەم سیمنیارچیانە بگرێت .
ئەگەر ماریا بەم شێوەیە جگەرەی بکێشایە و بیرەی بخواردایەتەوە نەدەکوژرا
گریمان ئەم ژنە پارێزەرە ژنێکى تەڵاقدراوە و پێدەچێت ئەو ڕقەى گواستبێتەوە بۆ هاو ڕەگەزەکانى کەبەو شێوە دڵڕەقى وبێڕێزییە ئەدوێت ، تۆ خۆت ئەگەر لەژیانى هاوسەریتدا سەرکەوتوو نەبویت چى لەبوارى ژناندا کار ئەکەیت ، گریمان  کۆنە مێردت ئاسایش بووە ئەبێت قینت لەهەموو ئاسایش بێت ئەوانیش کەسانى باش و خەمخۆریان تێدایە ئەکرێت تۆکێشەیەکت لەگەڵ کەسێکى خەڵکى چەمچەماڵدا هەبێت هەموو چەمچەماڵیەک وەلا بنێیت . ماریاى جوانەمەرگیش کەبەتەمەنى سیانزە ساڵى بەشودراوە ڕەخنەى ئەوەى لەو ژنە دکتۆرە کە بۆ چارەسەر چوبووە لاى و هانیدا بوو بۆمناڵبون ، بڕوانین .. ئەوە بێت کەلتورى پارێزەر و دکتۆر کەخۆیانن ژنن چۆن هاوکار نابن لە کوشتنى سەدانى وەکو ماریا ، بەئاشکرا قسەى ئەو پارێزەرە هاندانە بۆتوندو تیژى و هاندانى کەسوکارى . لە واڵى ( ڕۆشنگەرى ) ڤیدیۆیەکەم بینى بەداخەوە ئەوانیش لایانبردووە ، هەرچەند خەڵکانێکى بەرچاو و خەمخۆر لەو ژنە پارێزەرە ڕاپەڕین و وەڵامى کەمەر شکێنیان داوەتەوە . بڕوانین ئەم ژنە پارێزەرە چ ئازارێکى دەرونى ئەم کچۆڵەیەییداوە و چ معاناتێکى بۆدروستکردووە ، چ فەزایەکى بۆ خولقاندووە هەتا کەسوکارى  بەرەو چارەنوسى ماریاى ببەن .  

 لەکۆتاییدا  بەهیوام کە:

• مەرگى ماریا ببێت هەوێنى بڕیارێک یان قانونێک مێینە کوژى بخاتە خانەى تیرۆرەوە .
• گۆرانیەکەى بکرێت بەوێردى سەرزمانى هەمو کەسێکى ئازادیخواز و لەهەموو بۆنەیەکى تایبەت بە مێینە .. 
ئاى لەو دەنگە زوڵاڵ و لێوانلێوە لە سۆز و هەستى ناسک ، ئەوە تاقانە گۆرانیەکەى ماریایە.