موحەمەد کەبوودوەند

https://www.facebook.com/profile.php?id=100049949346056


٩٩ ساڵ بە سەر پەیمانی لۆزان تێپەڕی

Thursday, 08.04.2022, 21:07

243 بینراوە


ئەوڕۆ و تا ئێستا ٩٩ ساڵ بە سەر پەیمانی لۆزان تێپەڕاوە، با کوردی ستەم لێکراویش داوای هەڵوەشاندنەوەی ئەو گرێبەستە و مافەکانی خۆی بکات :
- ١٦٣٩: لە پەیمانی_زەهاو [ گرێبەستی ئاشتی قەسری شیرین] کوردستان لە نێوان دوو ئیمپراتۆریەتی عوسمانی و سەفەڤوی دابەش کرا. به پێی ئەم گرێبەستە، زۆرینەی وڵاتی کوردان کەوتە ژێر دەسەڵاتی تورکە عوسمانییەکان.
- ١٩١٦ : لە پەیمانی_سایکێس پیکۆ، کوردستانی بەشی ژێر دەسەڵاتی عوسمانییەکان دیسان لە نێوان تورکیا و عێراق و سووریا دابەش کرا. 
- ١٩٢٠ : لە پەیمانی سێڤر مافی گشتپرسی و مافی چارەنووسین بۆ کوردان دیاری کرا.
- ١٩٢٣ : لە پەیمانی ڵۆزان مافی سەربەخۆیی و مافی دیاریکراوەی پەیمانی سێڤر بۆ کورد، بەتاڵ کراوەوە.
٭٭٭
امروز و تا کنون ٩٩ سال بر پیمان لوزان گذشتە است، بگذار کورد مظلوم هم خواستار لغو این قرارداد و حقوق خود شود :
- ١٦٣٩ : در پیمان ذهاب [ قرارداد صلح قصرشیرین] کردستان میان دو امپراطوری عثمانی و صفوی تقسیم شد. بە موجب این قرارداد بخش اعظم سرزمین کوردها تحت سیطره ترکان عثمانی قرار گرفت.
- ١٩١٦: در پیمان سایکس_پیکو کردستان تحت سیطره عثمانی ها بار دیگر میان سه کشور ترکیه و عراق سوریه تقسیم شد.
- ١٩٢٠ : در پیمان سیور بر انجام رفراندوم و حق تعیین سرنوشت کورد ها تاکید شد.
- ١٩٢٣ : در پیمان لوزان حق  خودمختاری و حقوق معین شدە پیمان سیور برای کوردها، لغو شد.