• Su
  • Mo
  • Tu
  • We
  • Th
  • Fr
  • Sa
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31

ڕیکلام

ئاوێنە: بیست و یەک وانە بۆ سەدەی بیست و یەک

"مرۆڤەكان لەسەدەی 21دا هەوڵئەدەن جێی پەروەردگار بگرنەوە و بەسەر مەرگ‌و پیریدا زاڵ بن، مرۆڤ هەوڵئەدات ئاژەڵ‌و پەلەوەر، میوەو گیاكان‌و تەنانەت مرۆڤەكانیش بەپێی حەزو ئارەزووی خۆی بەرهەمبهێنێت".ئەمە بەشێكە لەروانینی "یۆڤال نوح هراری" بیرمەندی ناوداری ئیسرائیلی‌و جیهان، کە کتێب‌و بۆچونەكانی لەلایەن گەورە كاربەدەست‌و ملیاردێر‌و بزنسمانەكانی دنیاوە ستایش دەكرێت.هراری پێشبینی دەكات لەدو سەدەی داهاتوودا مرۆڤ توانای ئەوەی هەبێت بەئەندازەیەك خۆی نوێبكاتەوە‌و داهێنانی زانستی بكات كە توانای دەستكاریكردنی بایلۆجی...

کاوە جەلال: فەلسەفەی ئیسلامی لە سەرەتاوە تا سەردەم

ئولریش ڕودۆلفکاوە جەلال لە ئەڵمانییەوەسێیەم پرۆژە: ئەبو ناسر ئەلفارابىپرۆگرامەکەى ڕازى بوێرانە بوو و تێڕوانینی نوێى بۆ فەلسەفە ئاوەڵا کرد. کندى کارایی فەلسەفەی وەک خزمەتکارى دۆگم دیاری کرد، وەلێ ئێستا هەڵسەنگاندنەکە وەرچەرخێنرا و گۆترا کە فەلسەفە بەسەر هەموو هزرێکی ئایینییانە ئیلهامپێدراودا باڵادەستە...

دڵشاد کاوانی: ئەفسانەکانی ڕۆژهەڵاتی سەرچاوەی بنەڕەتی سەرهەڵدانی فەلسەفە و زانستن

"لە کوێ زانست نەبێت، نەزانی خۆی بە زانست ناودەبات."مێژووی مەعریفە دووپاتی دەکاتەوە کە ناسینی سەرەتایی مرۆڤ لە سەرسوڕمان و وەهم و خەیاڵ بە جۆرە جیاوازەکان پێکهاتووە. بەم شێوەیە چیرۆکی جیهان و ژینی مرۆڤ هەرچەندە چڕ و پڕی ئەفسانەیی بێت، دەربڕینێکی زیندووە بۆ زانینی مرۆڤ سەبارەت بە خود و پەیوەندی نێوان خود...

کاوە جەلال: سەرەتای فەلسەفەی سیستەماتیکی لە ئیسلامدا (3)

نووسینی: گێرت ‌‌هێندریش ئەلکندی و ئەلڕازی:فەلسەفاندنی سیستەماتیکی سەرەتا ئەو واتایەی دەگەیاند کە هزرڤانان دەگەڕانەوە بۆ سیستەمە فەلسەفەییە هەبووەکان، واتا بۆ فەلسەفەی مەزنی ئەنتیکە و ئەنتیکەی دەمەو کۆتایی (درەنگ): بۆ پلاتۆن، ئەڕیستۆتێلیس و نوێپلاتۆنییەکان. وەلێ فەلسەفاندنی سیستەماتیکی ئەو واتایەش دەگەیەنێت...

عیماد عەلی: فه‌لسه‌فه‌ی هه‌ژگه‌رایی له‌ كوردستان

فه‌لسه‌فه‌یه‌كی نوێیه‌ كه‌ پشت به‌سه‌رجه‌م تیۆره‌كانی فه‌لسه‌فی تایبه‌ت به‌ به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی هه‌ژاران ده‌به‌ستێت، به‌ دوور له‌ سه‌رجه‌م بیروبۆچون و فه‌لسه‌فه‌ ره‌ق و رووته‌ تیۆریه‌ كۆنه‌ به‌سه‌رچووه‌كان، تایبه‌ته‌ به‌ هه‌وڵو ته‌قه‌لا و تێكۆشانی هه‌مه‌لایه‌نی هه‌ژاران، كه‌ له‌ كرێكار و جوتیار و كاسبكار...

بریا موحەمەد هەمزە: رۆلان بارت

 رۆلان بارت لە شێربۆرگ ڕۆژئاوای لە ساڵی ١٩١٥ لە دایکبووە. هێشتا تەمەنی نەگەیشتبووە ساڵێک کە باوکی مرد لە جەنگێک لە دەریای باکوور، بەمشێوەیە دایکی سەرپەرەشتی بەخێوکردنی کرد، هەندەک ماوەش داپیری و باپیری ئەوکارەیان لە ئەستۆدەگرت، پێشئەوەی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیی لە پاریس تەواو بکات، بارت منداڵێتی...

کاوە جەلال: یەکەم پرۆژە: ئەبو یەئقوب ئەلکندى

ئولریش ڕودۆلف کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوەنەشیاوە ئەم سەرەتایانە لە ناوى ئەبو یەئقوب ئەلکندى (نزیکەى 800-870) جیا بکرێنەوە. کندى لە لایەن هاوچەرخانییەوە ناو دەنرا "فەیلەسوفى ئەرەبەکان"، لێرەشدا مەبەستیان لەوە بوو کە کندى بە زمانى ئەرەبى بەشدارییەکى بەواتاى لە هێنانەئاراى زانستی فەلسەفەییدا کردووە. جگە...

کاوە جەلال: ئەلڕازى و گومانگەرایى فەلسەفەیى

گێرت ‌هێندریش کاوە جەلال لە ئەڵمانییەوەئەوە کە پێشتر گۆتمان (واتا پشتگوێخستنى وەڵامدانەوەى پرسیارە فەلسەفەییەکان بۆ خاترى وەڵامدانەوەى ئایینى کە لاى کندى بینیمان – و) دووەم سیستەماتیکییە مەزنەکەى سەدەى نۆیەم ناگرێتەوە: ئەبوبەکر محەمەد ئیبن زەکەرییا ئەلڕازى.ئەم وەک گومانگەرا و ڕەخنەگرێکى ناوداری ئایین...

دڵشاد کاوانی: فەلسەفەی ماددە، حەقیقەتی بوونە یان بە لاڕێدابردنی تیۆریی

لە ڕوانگەی ماددە و تێگەیشتنی مرۆڤ لە ماددە و تێگەیشتنی پەیوەندی نێوان ماددە و ماددەیە، یەکەم شت کە مرۆڤ دەتوانێت لە ڕێگەی پێنج هەستەکەیەوە هەستی پێبکات ماددەیە، و لێکدانەوەی جۆراوجۆری بۆکردووە، دەتوانرێت بڵێین گەڕانی مرۆڤ بۆ جیهانی ماددی بنەمای دروستبوونی فیزیا بووە. ماددەکان پەیوەندییان بە یەکەوە هەیە....

کاوە جەلال: باومگارتن

١- پوختەی ژیاننامەئالێکساندەر گۆتلیب باومگارتن ١٧/٦/١٧١٤ وەک پێنجەم کوڕی خانەوادەکەی لە بەرلین هاتە جیهانەوە. باوکی، یاکۆب باومگارتن، قەشە بوو، دایکی، ڕۆزینا ئێلیزابێت، سێ ساڵ دوای زایینی ئالێکساندەر جیهانی بەجێهێشت، پێنج ساڵ دوای ئەویش باوکی. ئالێکساندەر لە لایەن نەنکییەوە بەخێو کرا؛ ساڵی ١٧٢٧ لەتەک...

دڵشاد کاوانی: نەریت و بەهاكان لە نێوان ئەدەب و فەلسەفەدا

نەریت ئاماژەیە بۆ کۆی گشتی بەهاکانی ڕابردوو، بیروباوەڕ، هەستیاری جوانیناسی و فۆڕمە ستانداردەکانی ڕەفتار. نەریت، چونکە سەر بە ڕابردووە، کاریگەرییەکی کەمی لەسەر فۆرمەکانی ژیانی ئێستامان هەیە. زۆرێک لەو بەهایانەی ئێستا باوەڕمان پێیان هەیە، نیشانەی تێپەڕاندنی نەریتن، یان باشتر بڵێین نوێبوونەوەی بەردەوامی...

کاوە جەلال: ئەبوبەکر ئەلڕازى

ئولریش ڕودۆلفکاوە جەلال لە ئەڵمانییەوە     ماوەیەکى کورت دواى مەرگى کندى دەرکەوت کە پێویستە لە کولتوورى ئیسلامیشدا فەلسەفە و تیۆلۆگیى لە یەکدى جیابکرێنەوە. با کندى ڕێزى لە کارى تیۆلۆگەکان گرتبێت؛ با تیۆلۆگەکانى سەردەمى کندى جەختیان لە ڕاسیۆنالێتیى خۆیان کردبێت، یان تەنانەت گرنگییان بە...

دڵشاد کاوانی: سپینۆزای فەلسەفەی ژیان و فەلسەفەی خودا

ئەگەر باس لە گەورەترین بیرمەندانی ڕابردوو بکەین، ئەوا بە دڵنیاییەوە ناوی فەیلەسووفی ڕۆشنبیری هۆڵەندی بەنێدکت سپینۆزا (١٦٣٢-١٦٧٧) دەبیستن.سپینۆزا بە "فەیلەسووفی بارۆک" ناسراوە، چونکە جیهانبینییەکەی هەمەچەشنترینە و توخمەکان تێکەڵ دەکات: میتافیزیک، ستۆیکیزمی کۆن، عەقڵانیزمی سەدەی ناوەڕاست، مرۆڤگەرایی رێنێسانس...

مەحمود عەبدوڵڵا: فرۆید و شارستانیەت و کورد

قازی محمد بە جەعفەر باقرۆڤی وتبوو"ناکرێت چیتر کورد وەک حەیوان بژیت".لەم بابەتەدا دەمەوێت بەکورتی دیدی فرۆید بۆشارستانیەت بخەمە ڕوو، پاشان خوێندنەوەیەکی کورت بۆ کەسێتی کورد بکەم  لەڕوانگەی تیۆری شارستانیەتی فرۆید . شارستانیەت چییە؟فرۆید جیاوازی ناکات لەنێوان شارستانیەت و کەلتور، پێی وایە هەردوکیان...

دڵشاد کاوانی: گەشەسەندنی ڕۆڵی ئەخلاق لە جیهانی مۆدێرندا

تیۆرییە ئەخلاقییەکان لە فەلسەفەی ڕۆژئاوایی مۆدێرنتوێژینەوەی: دڵشاد کاوانی. شەقڵاوەپێشەکیسەدەی بیستەم سەدەی گەشەسەندنی خێرای زانست و تەکنەلۆجیا و گۆڕانکاری چۆنایایەتی لە بەرهەمهێنان و لە هەمان کاتدا بوو. کێشە جیهانییەکان وەک هەڕەشەی شەڕی ئەتۆمی، کێشەی ئیکۆلۆژی و دیمۆگرافی. لە لایەک ئەمڕۆ دەتوانین باس...