پەیامی رۆژ

گەمە بە کڕۆنا مەکەن

 
پاش ئەوەی کە میکڕۆبی کڕۆنا دونیای گرتەوە وبڵاو بۆوە،هەر وڵاتێک بە پێی لێ‌هاتووی وهەڵسەنگاندنی باری ئابووری خۆیان هەوڵیان داوە،  کە وڵاتەکەیان لە پەتای کڕۆنا دوور ڕابگرن.ئەو پەتایە وازوو بەرۆکمان بەرنادا.ئەوەی کە زۆر گرینگە ئێمە چۆن دەگەڵی بسازێن وچۆنی دەگەڵ بجەنگین.
لە وڵاتە دیموکراسییەکاندا، بەتایبەتی کەپیتاڵیسیەکان وەک دەبینرێت هەر کەس بە مەیلی خۆی تیف تیفەی دەدا و بڕیاری لە سەر دەردەکا. مرۆڤ کاتێک رێژەی گیانلەدەست دانی مرۆڤەکانی سەرگۆی زەوی دەبینێ سەری سووڕ دەمێنێ لە بەر گیان لە دەستدانی ئەو خەڵكە هەژارە. مرۆڤی کورد لە هەندەران فێری لاسایی کردنەوە بووە، وێنەی (تووتی) ئەوەی بیستوویە وەک خۆی دەیگێڕێتەوە.بە بێ ئەوەی لە ناخی بابەتەکە تێ بگا!
 بۆ نموونە با باسی دوووڵات بکەین. وڵاتی سۆئێد ووڵاتی فەنلاند.هەردووک وڵات مرۆڤگەلی جۆراوجۆری تێدادەژین.هەر دووک وڵات خاوەنی سیستەمێکی پەروەردە و ڕاهێنانی خۆیانن. رۆژ دەگەڵ رۆژ بەرەو پێشکەوتن هەنگاو دەنێن، بەڵام لە پرسی کڕۆنادا ئەو دووڵاتە دەکەونە جیاوازییەکی تەواو! هۆیەکەشی روون و ئاشکرایە. لە وڵاتی فەنلاند خەڵک بە زۆرینە یاساکانی پاراستنی خۆیان بە دژی کڕۆنا بەکار هێناوە و زۆربەی هەرە زۆری خەڵك ڤاکسێنی دژە کڕۆنای وەرگرتووە، بۆیە لەو ماوەیەدا تەنیا ١٠٠٠ کەس بە کڕۆنا گیانی خۆیان لە دەست داوە.
 بەڵام لە وڵاتی سۆئێد یاسایەکی سەیر هەیە کە بە مرۆفەکان دەڵێ: تۆ خاوەنی فکر و ڕامانی خۆتی وخاوەنی ژیان وجەستەی خۆتی دەبێ بۆخۆت بڕیار بدەی کە ئایا ڤاکسێنی کڕۆنا بەکار دێنێ یان بەکاری ناهێنی. هەر ئەو شێوە بیرکردنەوەی سیستەمی دژە کڕۆنایە کە بە جیددی دەگەڵ ئەو پەتایە هەڵسوکەوتی نەکرد،هەر ئەو سیاسەتە خراپە بوو بەهۆی ئەوەی کە ١٥٠٠٠ کەس لەووڵاتە بە کڕۆنا گیانی خۆیان لە دەست بدەن! لێرەدایە جیاوازیی ئەو دوو وڵاتە (سۆئێد و فەنلاند ) دەردەکەوێ کە لە وڵاتی فەنلاند ١٤٠٠٠ کەس کەمتر لە وڵاتی سۆئێد خەڵک مردون!
 بەڵام لەناو دەستەیەک لە بنەماڵەی کورد کە وەک پەنابەر دەژین و تازە دەستەواژەی دێمۆکڕاسیان بە گوێ گەیشتووە دەڵێن: باوەڕمان بە کڕۆنا نییە، یان دەڵێن، کڕۆنا کارمان تێناکا! یان بێ گوێی و کەمتەرخەمن. ماوەیەک لەوەی پێش خەریکی پیاسە کردن بووم تووشی چەند کەسی کورد هاتم، باسی کڕۆنا کرا، یەکیان کە مرۆڤێکی دیندار بوو گووتی: من دەزانم خودای گەورە  تاقیمان دەکاتەوە بۆیە پرس پرسی کڕۆنا نییە ومن هیچ باوەڕم پێی نییە!
 کڕۆنا بە جیددی وەربگرن. گەر وانەکەن ئێوەن کە بڵاوی دەکەنەوە. باهیچ کەس لە ڕێگای ئێمەوە تووشی کڕۆنا نەبێ و گیانی خۆی لە دەست نەدا.

 جەعفەرکەریمی


کلیک بۆ تەواوی نووسینەکە

گۆشەی تایبەت

ئه‌ده‌ب

دڵکەش قادر: درۆ

چ شێتانە بووخۆم بە خەیاڵێکی درۆزنانەوە هەڵواسیچ خەیاڵێ بووخەوتن لە نیو فیردەوسێقانگدراو بە باران.باران کاڵبوونەوەی ئیحساسە لە ماڵەباجێنەی...

دڵشاد کاوانی: ڕۆمانی بە ڕێگاوەی دڵشاد کاوانی و فێڵی سەحراویی ئەدەب

هەندێکجار بەیەک جار خوێندنەوە ناتوانی مافی کتێبێک بدەی، ڕوونتر بڵێم، زۆرجاران خوێنەر ناتوانێ وەک ئەوەی کە هەیە یاخود پڕ بە پێستی تەواوی  واتا و پەیامەکانی نێو...

بەڵێن رەواندوزیی: بەرەو ڕاپەڕین

کاکی قوتابی و خویندکارلە لادێی یاخود لەشارلە زوونی زەرد و  سەوزیبڕۆ بە گژی زۆردارڕێ پێوان باوی نەمالە شەقام و لە بازارکات کاتی ڕاپەڕێنەدژی حوکمی ستەمکارحوکمەتی...

هونەر

سەردار حەمەڕەش: پەیکەری ئافرەتەکانی پێش مێژوو

 پیاوان بە شێوەیەکی گشتی لە هەموو کەڵچەرێکدا حەزیان لە مێینەی خڕ و خەپان و گۆشتنە، سمتی پان و پۆڕ هەوەسیان دەهروژێنێت بە بێ ئاگایی لە هێزی پاڵنەری ڕاستەقینە. لە...

هەڵۆ بەرزنجی: ماملێ و ئاڵای کوردستان

(ماملێ) ناوێکە ھەموو پێی ئاشناین و لە پانتایی ھونەریی کوردیدا پێگەیەکی شایستەی پڕ لە نەمریی ھەیە. ئەز بۆ خۆم ، بە درێژایی تەمەن و سەراسۆییم لەتەک ڕۆشنبیریی...

فەیسبوک: پەیامێکی ''سەحرا کەریمی'' فیلمسازی ئەفغان بۆ سینەماکارانی جیهان.

وەڕگێڕانی: هێشوو خسرویبە دڵێکی شکاوەوە دەنووسم بۆتان و بە ئومێدی ئەوەی هاوکارمبن تاوەکو خەڵکە ئازیزەکەی نیشتیمانەکەم، بەتایبەت فیلمسازان لەبەرامبەر تاڵیبان...

ئاشتی برایم ئەفەندی: ئەرسەلان پاشی مردنی جەلال و نەوشێروان ئەوجا کەوتە دوان!

نووسینەوەی مێژووی جوڵانەوەی کوردیی باشوور، بە شێوەیەکی گشتی هەتا کۆتایی هەشتاکان و تا سەرەتایی نەوەتەکانی سەدەی ڕابردوو، لەژێر کۆنتڕۆڵی سەرانی پارتی و یەکێتی و...

موحەمەد کەبوودوەند: لاپەڕەیەک لە مێژووی کۆچپەرانی کورد لە ئێران

خاتوو  موژگان_کاوسی کە ئێستا دانیشتووی مازەندەرانە دەڵیت؛ ئەو لە بنەماڵەکەیەکی کوردی کۆچبەرە. لەو کوردانە کە لە لایەن پادشاکان و دەسەڵات بەدەستانی پێشووی...

دارا سلێمان: داروینیزمی کۆمەڵایەتی؛ بیردۆزێکی زانستییە، یان پاساوێکە بۆ نەژادپەرستی و ڕووێکی قێزەوەنی سەرمایەداری؟

ڕیچارد دۆکینز: "نابێ بەگوێرەی یاسا داروینییەکان بژین، داروین تەنیا ڕاڤەی ئەوەمان بۆ دەکات چۆن گەیشتینە ئێرە."بەهاتنی کۆتاکانی سەدەی نۆزدەیەم، زانای ناودار...

کەمال غەریب: هەڵمەتێک بۆ شکۆی پێشمەرگە

کورد لەگەڵ ئەم دەباعیانە  بووە بە هاوپەیمان لە بەغای عەرەبی تەنها بۆ (پلە، پارە،پۆست )هیچی بۆ کورد تێدا نییە ، لە ڕسوایی و سەرشۆڕی زیاتر ، پیاوەکانی حیزبیش...

ئیحسان نەقشبەندی: ماڵپەڕی هاوڵاتی راگەیاندێکی سێبەری پارتییە!

بەرێزان بۆیەکەم جار ئەم سکانداڵە مێدیاییە لە لایەن، ماڵپەڕی هاوڵاتی،، بڵاو بووەتەە کە سەربە پارتی دیمۆکراتە، مەبەستی،، لاڤڕۆڤ،،  ڕێکەوتن و گوێڕایڵی حکومەتی...

د. شۆڕش حەسەن: تێبینیمان لەسەر روونكردنەوەیەكی دادگای فیدراڵی باڵای عێراقی

دوای ئەوەی دادگای فیدرالی باڵای عێراقی سعات 2:11 ی رۆژی 13/1/2021 فەرمانێكی وەلائی دەركرد بەراگرتن وهەڵپەساردنی كاری دەستەی سەرۆكایەتی پەرلەمانی هەڵبژێردراو...

زانکۆ ناسر ئه‌حمه‌د: بەڵای (طاعون) لە وەهرانی جزائیرەوە بۆ کوردستان

لە ڕۆمانی بەڵا یاخوود ( طاعون )ی ئەلبێرت کامۆدا باس لە جرجەکانی شەقامەکانی شاری وەهرانی جەزائیری دەکات کە بە هۆکارێکی نادیار لە ناودەچن ، ترس و دڵەڕاوکێ بڵاو...

توانا ئیبراهیم عەلی: کێ لە پشت خۆپیشاندانی قوتابیانەوە بوو؟

خۆپیشاندانی چەند رۆژی رابردووی قوتابیان بۆتە بابەتی گەرمی سەرجەم میدیا کوردیەکان. سادەترین مافی هاوڵاتیان لە سیستەمیدیموکراسی خۆپیشاندانە، بەڵام لە کوردستان ئەو...

شاخەوان مامۆکی: كێ له‌ كۆچی كوردان به‌رپرسه‌؟ هۆكارو چاره‌سه‌ر

كۆچڕه‌و یان كۆچكردن دیارده‌و شتێكى تازه‌و نوێ نیه‌و مێژوویه‌كى كۆن و دێرینى هه‌یه‌، له‌م ڕوانگه‌وه‌ پێگه‌ى جوگرافی و هه‌لومه‌رجی ژینكرده‌ى مرۆڤ  دوو...

جەعفەر کەریمی: کۆماری مهاباد بۆ و ازوو رووخا؟

٥ی دیسامبری ساڵی ١٩٤٦ بڕیاردرا کە بەرخۆدان وشەڕی چەکداریی لە ئاست داگیرکردنی شاری مهاباد وپرسی کۆمار،دژی ئەڕتەشی تاران بدرێ ،لێژنەیەکی دە کەسیش بۆ ئەوکارە...

لەتیف فاتیح فەرەج: مورته‌زا لاخانی پیسده‌ستی نه‌وتی كوردستان

مورته‌زا لاخانی گه‌وره‌ نه‌وتفرۆشی نایاسایی پاكستانی ، كاتی خۆی وتویه‌تی" من ئیش ده‌كه‌م له‌وه‌دا ده‌ستیشم پیس بێت گرنگ نیه‌ " ئه‌م گوته‌یه‌ به‌ قه‌د...

یوسف عوسمان عەزیز: گاڵتەجاری حوکمی کوردی وەک خۆی

ئامۆزا(پسمام) … (بایۆگرافیای دەسەڵات)نێچیرڤان و مەسرور  بارزانی بابیان برایە لەدوو داکی جیا بەڵام یەک باب کە مەلا مستەفای بارزانیە.داکی مەسعود بارزانی حەمایل...