ئاگاداری خوێنەرە بەڕێزەکان دەکەینەوە، کە لە کۆتایی هەر وتار و نووسینێکدا، دەتوانن راستەوخۆ کۆمێنت و سەرنجی خۆیان بنووسن

پەیامی رۆژ

ساڵرۆژیی زمانی دایک

لە پەراوێزیی ٢١ی فێوریەدا

ساڵرۆژیی زمانی دایک گشت ساڵێک لە رۆژی ٢١ی فێوریە کە دەکاتە ٢ی مانگی رەشەمە لە لایان سازمانی یونێسکۆ دەست نیشآن کراوە.ئەورۆژە بۆ رێزگرتنە لە زمانەکانی نەتەوەکەکانی سەر گۆی زەوی.هەر باڵندەیەک بە زمانی خۆی دەخوێنێ ودەنگی لێوەدێ.لەسەردەمی ئێستاشدانەتەوەی کورد لە هەرچوار بەشیی کوردستان لەو مژارە مەزنە بێ بەش کراوە.ئایا گوناح بار کێیە؟
سی ودووساڵ زیاترە باشووری کوردستان بە چەنگ ئەو دووبنەماڵەیە ئەنالێنێ.ئەو چەتانە بێجگە لە تاڵانکردنی سەرخان وژێرخانیی ئەو بەشە لە خاکی نیشتمان،زمان وئەدەب ورێنووسیشیان بەرەو وێرانی بردوە.مرۆڤ کاتێک سەیری مێدیاکانی سەر بەو دەسەڵاتە ئەکا،بۆی دەرئەکەوێ کە بۆ لە بار بردنی زمانی نەتەوەی کورد جۆن قۆڵیان هەڵمالیوە وفیتووی داگیرکەری کوردیان دەزار هاویشتووە وبە مەیلی ئەوان زمانی نەتەوەکەمانیان بەرەووێرانی بردووە.مێدیاکانی سەربەو دەسەڵاتە بە هاوردەکردنی وەرگێڕانەوەی بابەتەکان لەسەر مێدیاکان بە تورکی وفارسی وعەڕەبی،ماڵێکی وێرانیان بۆ سازکردوین کە بونیادنانەوەی رۆژگارێکی دوورودرێژی گەرەکە.لە باشووری کوردستان هەلێکی یەکجارگرینگ ومێژوویی بۆ کورد رەخسا تا بە دامەزراندنی دامودەزگایەکی بەرفراوانی نەتەوەیی وبە بەکارگرتنی کەسانی پسپۆڕ لە زمانە وانیدائەنستیتۆیەکی هاوچەرخ بونیاد بنێ وکارلە سەر بە ستاندارکردنی زمانی نەتەوەیە ٦٠ میلیونی بکرێ.بەڵام بەداخەوە سیستمی چەتەگەریی وراووڕووتی ئەو دوو بنەماڵەیە رێگای نەداوە ئەو ئەرکە گرینگە راپەڕێ.
گووتنی چەند ناودارێک لەسەر زمانی دایک:
یەک:کەسێک نەتوانێ بە زمانی دایکیی خۆی بنووسێ وبخوێنێتەوە بێ سەوادە.
دوو:هەرنەتەوەیەک کە زمانی دایکیی خۆی لە بیر بکا،وەک ئەو زیندانییە دەچێ کە کلیلی دەرگای زیندانیی ون کردبێ.
سێ:کەسێک کە زمان وئەدەبیاتی خۆی نەخوێندبێتەوە،مێژووی خۆی نازانێ هەروەها کەسێک کە مێژووی خۆی نەزانێ،داهاتووی خۆشی نازانێ.
چوار:زمانی من دونیای منە ودونیای منیش زمانی منە.
بە پێی گووتەی ئەو ناودارانە دەسەڵات لە باشووری کوردستان خەڵکی بەرەو بێسەوادی هانداوە ورێگای لە خوێندنەوەی ئەدەبیات ومێژووی کۆمەڵگا گرتووە.چاپکردنی چەند کتێبێک ورێگەدان بە نووسینی وتارلە لایان چەندنووسەرێک کە بەڕآشکاوی رەخنە کە ئاکارەکانی ئەو چەتانە ناگرن،بەواتای پاراستن وگەشەدارکردنی زمانی دایکیی کۆمەڵگا نییە لە باشوری کوردستان ولە بەشەکانی دیکەی وڵات.

دەریاسەرابی

کلیک بۆ تەواوی نووسینەکە

گۆشەی تایبەت

ئه‌ده‌ب

جەعفەر کەریمی: دوا شێعری شێرکۆ بێکەس بۆ نیشتمانەکەی!

لە باشووری کوردستان خاوەنیی ژێرخان وسەرخانێکی مەزنیی نەتەویین.بەڵام چاولە بارودۆخیی سیاسی وئابووری ئەو بەشە لە وڵات دەکەین هۆڵ هۆڵ گریانمان دێ.ئاڵۆزیی سیاسیی...

سروە نوری ئەزیز: باران (کورته‌ چیرۆک)

ڕۆژه‌کانی کۆتایی ساڵی خوێندن بوو. یه‌که‌م ساڵی زانکۆی به‌ره‌و کۆتا ده‌چوو. هه‌موو ئاماده‌کارییه‌کی بۆ گه‌شته‌که‌ی‌ ته‌واوکردبوو. نیازی نه‌بوو چاوه‌ڕێ...

دڵکەش قادر: نیگا خەیاڵییەکانی چاوەکانم

ئەم تەنیاییەم بچووک مەکە! کە دەمەوێت لە تەنیاییمداچادرێک بمبۆنی میسک و عەمبەر بەئاسمانی شاردا بڵاو بکەمەوە وداکۆکیکارێکی نیگا خەیاڵییەکانی چاوەکانم...

هونەر

محەمەد فازیل مەجید: بەرنامەی بەرنامە یان کڵاوی بابڕدوو!

کاتێک کۆمەڵگایەک فاسد دەبێت پر دەبێت لەگەندەڵی و حوکمی بنەماڵەیەی جێگای سەرسورمانە ئەکتەر و شانۆکار و هونەرمەندەکانی هیچ مەوقیفێکیان نەبێت! من دڵنیام ئەم چینی...

یوسف عوسمان عەزیز: ئیبراهیم تاتلسی ئەو دزەی کە هونەر و موۆسیقای کوردی دەدزێت

ئیبراهیم تاتلسی بەو حاڵەتە شەپڕە لێدراوەشی هەر لەدزینی فۆلکلۆری کوردی ناوەستێ.دوا دزیشی، نازدار نازداری هۆنەری مەزنی کورد، زانای زاری سۆرانی، حەسەن زیرەکی نەمرە...

هۆمەر نۆریاویی: قاسپەی دەنگێکی هەورامانی

(کورتە گوزەرێک بە ڕووبەرە هونەرییەکەی مامە بەخشەدا)یەکەم:هەورامان،مەکۆی ڕەسەنەنترین نەغمە کوردییەکانە؛مێژووی هونەری کورد ئەمەمان پێ دەڵێت. ناخی هەر مرۆیەکی...

دارا سلێمان: نهێنییەکانی خۆکوژی لە ڕوانگەی دروونناسی پەرەسەندنەکییەوە

هەموومان دەزانین هیچ شتێک لە کوشتنی مرۆڤێک خراپتر نییە، لەوەش ترسناکتر و قێزەوەنتر ئەوەیە کەسێک خۆی بکوژێت، بەڵام لەگەڵ ناپەسەندی ئەو کارە، ساڵانە ملیۆنێک کەس بە...

خۆشناو مەریوانی: کێشەی دەرونی

کێشەی دەرونی.دوو جۆری سەرەکی هەیە:هەمیشەی وکاتیکێشەی دەرونی هەمیشەی(بەردەوامی)، زۆر بەی کاتەکان، ویراسین وجینیتیکن،نیشانەی، یان بەلاتینی(سامپتۆم) پێی هێژن....

کاوە جەلال: گومانی مێتۆدی لای غەزالی

یەک) کەس و سەردەمئەبو حامید محەمەد ئیبن محەمەد ئەلغەزالی کوڕی سەردەمێکی تەنگژاوییە. ناکۆکیی ئایینی، هزری، پارەپەرستیی مەلاکان و ملکەچییان بەرانبەر دەسەڵاتداران،...

جەعفەر کەریمی: تەنیا ئێوەمان کەم بوو!

گووتنێکی بەنرخ هەیە کە دەڵێ:لەناکاووەژوور مەکەوە مەیخانە حەمام نییە.ئەوە داستانی کۆمەڵەکان ودێمۆکڕاتەکانی کۆی سەنجەق وزڕگوێزەڵەیە.مرۆڤ کاتێک رابوردووی چەند...

دلێر محەمەد نوری: گوهدار لە نێوان زیندانە بچووك و گەورەکەدا!

ئەگەر چی گوهدار، بە دیالێکتە شیرینەکەی بادینان واتا "گوێگر" بە سۆرانی، بەڵام گوهدار نەك گوێڕایەڵێکی باش نەبوو بۆ دەسەڵات، بگرە ئەو بێ گوێدانە دەسەڵات، هەرچی ڕاستی...

عەبدولڕەحمان رەسوڵ: کۆمەڵە، دەرئەنجامەکەی بۆ خزمەتی بۆرژوازی بوو

کۆمەڵەی مارکسی- لینینی یان کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان دەرئەنجامەکەی بۆ خزمەتی بۆرژوازی بوو نەک هەژار و کرێکارانئارام واتە شاسوار جەلال کە تائێستاش لەلایەن هاوڕێ...

خۆشناو مەریوانی: پەروەردە!

پەروەردەی ئەمرۆ لەجیهاندا بەگشتی زۆر شێوەی جۆرا وجۆری پەروەردە هەن: شێوەی پەروەردەکان هەموویان کۆدەبنەوە لە دوو شێوەی سەرەکیدا:پەروەردەی جۆری یەکەمیان...

د. لانە کرمانج: پەیامێك ڕووەو کۆمەڵگەی کوردی

نووسینی: د. لانە کرمانج:بەرکوڵپێموایە پێویست دەکات ئەم پەیامە ڕووەوە ئەو کۆمەڵگەیە بنێرم کە لە ناخی ناخمەوە خۆشم دەوێت و بەشێکی سەرەکیی ناسنامە و شوناسی منە و هەموو...

هێمن رەئوف: بوون بە ژن کەی کێشەیە، پیاو بەس نەبێ بە پارتی !

من و دکتۆر زمناکۆ خەسرەو لە مێژبوو هاوڕێ بووین ، دە ساڵێک دەبێت.  زۆرجار وتوێژمان کردووە لەسەر زۆر باس و خواسی جیاواز. هەمیشە ڕێزی گەورەم هەبووە بۆ ئیرادە و جورئەت...

ئاشتی برایم ئەفەندی: تەڵەی سیخوری و کورد زنجیرەی (٣)

تەڵەی سیخوری و گوێڕایەڵی دەزگەی هەواڵگری لەسەر ئاستی سەرکردایەتی میللەتێک زۆر ماڵوێرانکەرترە لە سیخوری لەسەر ئاستی شەقام و تاکە کەسدا. سەرانی شۆڕشی میللەتان یان...

جەعفەر کەریمی: چڕە دووکەڵی عێڕاقی فیدڕاڵ

بۆیەکەمجارلە سەروێنەیەک لە کوردستانپۆست چاوم بەو سەردێڕە کەوت کە لەو وتارەدا نووسیومە (چڕە دووکەڵی عێڕاقی فیدڕاڵ). ئەگەرهەڵە نەبم ، مەبەستیی کوردستانپۆست ئەوە بێ...

دانا مەنمی: هوشیاری و یاخیبون ئەوەیە بە تاکی تەنیا دژ بە ستەمکاری بجەنگیت

ئەو ناونیشانەی سەرەوە قسەیەکی تۆدۆرۆڤ)ــە کە وا دەڵێت ؛  بۆیە لێرەوە دەتوانم بڵێم، کە خەباتکردن بۆ ئازادی، ئەرکی ئەخلاقیی ئینسانە، بەڵام ئەبێ سەرەتا مرۆڤ خۆی...