چارەنووسی ئەفغانستان دوای کشانەوەی ئەمەریکا

Wednesday, 04.21.2021, 1:12

1069 بینراوە


ئه‌مریکاپاش ۲۰ ساڵ شه‌ڕله‌ ئه‌فغانستان بریاری کشانه‌وه‌ی دا ،که‌ به‌ کورتی ئه‌مه‌ ده‌رئه‌نجام  وه‌ شرۆڤه‌یه‌تی.
۱-  تالیبان و گروپه‌ توند ره‌وه‌ اسلامیه‌کان نه‌ک هه رته‌ واو نه‌ بوون به‌لکوو سه‌رکه‌وتن، که‌ ئه‌م سه‌رکه‌وتنه‌ ئه‌بێ بکریته‌ مۆدیل بۆ کورد، که‌ بریتیه‌ له‌ سوربوونو‌  به‌ردوه‌وام بوون له‌ زیان گه‌یاندن به‌ دوژمن که‌، ئه‌ وکات زۆریی و پێش که‌وتوویی چه‌کی دوژمن کاریگه‌ری نامێنێ  له‌ ئه‌نجاما ناچار ئه‌بێ خۆی راده‌ست ئه‌کات.
۲-ئایا پاش کشانه‌وه‌ی ئه‌مریکا، ئه‌فغانستان ئه‌ که‌وێته‌ ده‌ست تالیبان یا ئێران؟ .
 ئه‌گه‌ر
- تالیبان ده‌ست به‌ سه‌ر ئه‌فغانستانا بگرن به‌ هاوکاری هه تا ئه‌مریکا ،اسرائیل، سعودیه‌ وه‌ وه‌ڵاتانی تری سوننی ،ئه‌ وه‌ ئه‌شێ ببێته‌ هێزیک که‌ به‌ ره‌نگاری ئێرانی بکه‌نه‌وه،‌ له‌ سه‌ رهه مان  شێوازی ئێران که‌ چۆن به‌ ده‌ستی حوسیه‌کان به‌ره‌نگاری سعودیه‌ و وه‌ڵاتانی تری که‌نداو ئه‌بیته‌وه‌ .له‌ حاڵه‌تی دروست بوونی ئه‌م سینارێویه‌ ئه‌بێ چاوه‌روانی دروست بوونه‌وه‌وره‌واجی بازاری گرو‌په‌ اسلامیه‌کان بین.
`-بۆ سازان له‌ گه‌ڵ ئێران له‌ مه‌ڕدۆسیه‌ی چالاکی ئه‌تۆم  به‌ ته‌نازول پێ کردنی وه‌ که‌م کردنه‌وه‌ی په‌یوندیاکانی له‌ گه‌ڵ چین ، ڕۆژئاواییه‌کان له‌ سه‌ر شێوه‌ی عێراق ،ده‌ستی ئێران له‌ ئه‌فغانسان ئاوه‌ڵا بکه‌ن تابزوتنه‌وه‌ی تالیبان وسوننه‌ هه م له‌ ئه‌فغانسان هه م له‌ پاکستان لاوازبکات.وه‌ له‌ حالاتی ئه‌م سینارێویه‌دا ئێران نه‌ک هه ر له‌ ئه‌ فغانستان به‌ڵکو له‌ زۆر شوێنی تریش باڵا ده‌ست تر ئه‌بێ بۆیه‌ بۆ نمونه‌ ڕادست کردنی هه ولێر به‌ ده‌وڵه‌تی ناوه‌ندی عێراق . 
  بۆ پرسی کشانه‌وه‌ی ئه‌ مریکاو هێزه‌ ڕۆژئاواییه‌کان له‌ ئه‌فغانسان چ کاریگه‌ریه‌کی له‌ سه‌ر دۆزی کورد ئه‌بێ ئه‌ وا ئه‌ توانم بلێم که‌ گه‌روه‌ترین کاریگه‌ری له‌ سه‌رکوردی باشوورو‌ ڕۆژئاوا ئه‌بێ به‌ تایبه‌ت که‌،  ئه‌ مریکا پێش چاره‌سه‌ری سیاسی له‌ سوریا به‌ هه ه‌مان شێوه‌ی ئه‌ فغانستان له‌ ڕۆژئاوا بکشێته‌وه‌ بۆیه کورد له‌ سوریا  پێوستهستراتیجیانه‌‌  به‌ مه‌مڵه‌ سیاسی و په‌یوه‌ندیه‌کانیانا بچنه‌وه‌ ،وه‌ هه ڵه‌ی عفرین و سه‌رێ کانی و شوێنه‌ داگیر کراوه‌کانی تر دوباره‌ نه‌بنه‌وه‌. وه‌ له‌ با شووریش تا ده‌سه‌ڵاتی میلشیا بوونی هه بێ ،له‌ ئه‌نفال ، ئاش به‌اتاڵ وه‌ مایه‌ پووچی شتێ تری لێ سه‌وزنابێت.‌  چونکه‌ ده‌سه‌ڵاتی میلشیا به‌ تاڵه‌ له‌ هه مو فکروئامانج و خه‌ونیکی نه‌ته‌و‌یی  نیشتیمانی،وه‌ ته‌نها کاری تاڵانی و وێران کرنی ژیانه‌ له‌ نیشتیمان وه‌ک هه موان ئه‌ی .بینن