بەشەکان

  • Su
  • Mo
  • Tu
  • We
  • Th
  • Fr
  • Sa
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
  • 26
  • 27
  • 28
  • 29
  • 30
  • 31
  •  
  •  

ڕیکلام

دارا سلێمان: هەڵبژاردنی سروشتیی

هەڵبژاردنی سروشتیی (Natural selection)، زاراوەیەکە گەلێک جار لەبری پەرەسەندن و تیۆرەکەی داروین بەکار دەهێنرێت، لەبەرئەوەی ئەگەر میکانیزمی هەڵبژاردنی سروشتیی لەو تیۆرە بسڕینەوە، ئەو کاتە داروین ڕەسەنایەتیی خۆی لەدەست دەدات و هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆی نابێت، لەگەڵ ئەو زانایانەی پەرەسەندن کە لە پێش خۆیدا هەبوون....

هەڵۆ ئارام: ئایا ڕۆحی تۆ لەهەسارەیەکی ترەوە هێنراوە؟

وەک زانیاریەکان دەری دەخەن ملیۆنەها ساڵە زەوی وەک کێڵگەیەکی تاقی کردنەوە لە لایەن بونەوەری دەرەکیەکانەوە سودی لێ وەردەگیرێت و لەسەر زەوی چەندەها تاقی کردنەوە لەسەر جینەکان دەکرێت، لەم ساتەدا کە ئەم بابەتە دەنوسم ٢٢ جۆر بونەوەر  لە ٢٢ تاقیگەی تایبەت بە جین  خەریکی لێکۆڵینەوەو تێکەڵ کردنی جینی...

هەڵۆ ئارام: ئایا ڕۆح بیرەوەی هەیە؟

ئایا ڕۆح بیرەوەی هەیە؟زۆرێك لە ئێمە عەوداڵی وەڵامی ئەو پرسیارانەین کە دین و زانست ناتوانێت بە جۆرێک لە جۆرەکان یەکلایی بکاتەوە، ئایا دین نایەوێت یەکلای بکاتەوە لەبەر ئەوەی ئەگەر ئەم راستیانە یەکلا ببنەوە ئەوا بۆی هەیە خەڵک واز لە دین بهێنێت، یان ئەگەر زاناکان و زانست خۆیان لەم بابەتە دەدزنەوە، دەبێت...

هەڵۆ ئارام: توانا شاراوەکانی هەڕەمکان دۆزرایە

وەک پێشتر لە بابەتی ئایا هەڕەمەکان بۆچی مەبەستێک دروست کراون؟ ڕوونم کردەوە کە بۆ دوو مەبەست بوو، مەبەستی یەکەم لە بابەتی یەکەمدا نوسیم ئەوە بوو شێوازی پەیوەندی لە گەردوندا لە ڕێگای نەخشەی هەسارەکانەوە بوو، ئەمەش مەبەستی دوەمە کە زۆر گرنگە ، ئەمە لێکۆڵینەوەی چەند زانایەکی ڕوسیە و بەداخەوە ئەم زانیاریانە...

هەڵۆ ئارام: ئایا هەڕەمەکان بۆچی مەبەستێک دروست کراون؟

هەڕەمەکان بۆ دوو هۆکاری جیاواز دروست کراون، لێرەدا باسی تەنها یەک هۆکاری دەکەم ئەویش هۆکاری پەیونەدی کردن بە بونەوەری هەسارەکانی ترەوە. لە بابەتێکی تردا باسی هۆکاری دووەم دەکەم کەتایبەتە بە سودەکانی هەڕەمەکان. هەڵبەتە لەسەر زەوی میسر تاکە وڵات نیە کە هەڕەمی تێدایە ، هەڕەمەکان لە تەواوی گۆی زەوی...

هەڵۆ ئارام: بۆ تا ئێستا جەستەی دراکۆ نەدۆزراوەتەوە؟

وەک پێشتر لە بابەتێکدا باسم کرد، دراکۆکان نزیکەی ٦٥ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر لە گەردونێکی تروە هاتون بەرەو زەوی، (کلیکی ئێرە بکە بۆ باسەکەی پێشوو) پێش ئەوەی دراکۆکان بگەنە سەر زەوی کۆمەڵێکی تر زەویان داگیر کردبوو مۆری خۆیان لێدابو کە ئەوان خاوەندارێکی ئەم هەسارایە دەکەن. ئەو کۆمەڵە کە شێوەیان لە مرۆڤ دەچو...

هەڵۆ ئارام: کارما چییە لە دیدی منەوە ؟

کارما وشەیەکی سانسکریتیە بە مانای کار دێت ، کارما بە تەنها مانای کار نیە بەڵک و کارو کاردانەوەش دەگرێتەوە،  ژیانی هەموو کەسێک و داهاتوی ئەو کەسە پەیوەستە بە کارماکانیانەوە، مادام یاسایەکی کەونی هەیە کە هەموو شتەکان بەپێی یاسایەک دەڕۆن یان بەڕێوە دەچن ئەو یاسایەش لێوان لێوە لە دادپەروەری و یەکسانی،...

دارا سلێمان: میکانیزمەکانی پەرەسەندن

پەرەسەندن ئەو گۆڕانانەیە کە بە تێپەڕبوونی کات و سەردەم، بەبوونی چەند هۆکار و میکانیزمێک بەسەر جۆراوجۆری جینەکی زیندەوەراندا دێن، قەبارەی ئەو جۆراوجۆرییەش لە بوونی ڕێژە و سەرهەڵدانەوەی چەشنی ئەلیلەکان دیار دەکرێت. پەیدابوونی ئەلیلێکی تایبەتی لە تاکی جۆرێکدا، لەوانەیە ڕێژەی جۆراوجۆری زێدەتر، یانیش کەمتر...

دارا سلێمان: بنەما سەرەکییەکانی پەرەسەندن

پە‌رە‌سە‌ندن (Evolution)، لە‌ زیندە‌وە‌رزانیدا بە پێناسەیەکی کورت بریتییە لە: گۆڕانێک لە ئاستی جینەکی کۆمەڵەی جۆرێکی دیارکراو کە دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی چەند نیشانە و تایبەتمەندییەکی نوێ، پاشان لەڕێی یەکە بۆماوەیییەکانەوە نەوە لە دوای نەوە دەگوێزرێنەوە، دەرەنجام بە ‌بە‌ردە‌وامبوون و کە‌ڵە‌کە‌بوونیان بە‌...

هەڵۆ ئارام: نازیەکان جەنگی جیهانی دویان بردەوە

وەک ئەوەی کە مێژو نوسان پێیان ئاشنا کردوین جەنگی جیهانی دوو  لە لایەن ئەمریکاو هاوپەیمانەکانیەوە براوەیەو لایەنی دۆڕاو ئەڵمانیا بوو.لەڕاستیدا ئەڵمانیا نەدۆڕا براوەی یەکەم بوو، چۆن؟لە سەرەتای ساڵەکانی ١٩٣٠دا ئەڵمانیا سەرقاڵی کۆکرندەوەی زانیاریە مێژوییەکان بوو لە وڵاتانی هیند ، تیبێت، میسر، فەلەستین...

هەڵۆ ئارام: شەبەکەی گەردونی Cosmic web

شەبەکەی گەردنوی چیە (Cosmic web)؟شەبەکەی گەردونی پەیوەندیە لە نێوان هەموو هەسارەکانی گەردون بە سێنتەری گەردونەوە، واتە هەموو هەسارەکان و مانگ و نێزەکەکان بە سێنتەری گەردونەوە بەستراونەتەوە هەموو دەژین. ئێسات سێنەتەری گەردون دەشوبهێنم بە سێرڤەرێک تا باسەکەم کەمێک ئاسان بکەم بۆ تێگەیستن.ئەگەر سێنەتری...

تەها ئەمین هەڵەدنی: بە بەڵگەوە، بەپێێ دەقی قورئان ئیسلام دەتوانێت لە کچی خۆشی نزیک بێتەوە

تێگەیشتن لە بیرکردنەوەی مرۆڤ کارێکی ئاسا نییە، ئەگەر لە کۆمەڵناسە گەورەکانەوە، یان نووسەرە بلیمەتەکانەوە بڕوانین بۆ نموونە "هۆ سێ ئەندەرشۆن" ی دانیمارکی، کە لە کوورتە چیرۆکێکدا تەواوی کەسایەتی مرۆڤمان بۆ ئاشکرا دەکات. لە کورتە چیرۆکێکدا بەناوی "جلەکانی قەیسەر" دەقی کوورتە چیرۆکەکە ئەڵی" دووجامباز...

هەڵۆ ئارام: چۆنێتی فڵێل کردن لە کات

ئایا کات پێوەرێکی نەگۆرە یان دەتوانیت کات بە گوێرەی شوێن بگۆڕیت؟یەکەم شت کات پەیوەندی هەیە بەو هەسارەیە یان ئەو گەردونەی کە تێیدا دەژیت، واتە کات لەم گەردونەی ئێمە وەک کاتی سەر زەوی نیە و جیاوازی هەیە، لە زۆر هەسارەش کات بە جۆرێکی تر پێوانە دەکرێت، واتە وەک زەوی نیە کە ٢٤ کاتژمێرێمان هەیە لە ڕۆژێکدا...

دارا سلێمان: پەرەسەندنی هەڵگەڕاوە و بەڵگەی چەوتبوونی پەرەسەندن

پەرەسەندنی هەڵگەڕاوە (Atavism)، بەڵگەیەکی دیکەی ئاشکرای پەرەسەندنە کە لە هەموو جۆرەکانی زیندەوەراندا بەدی دەکرێت. ئەم شێوە پەرەسەندنە بریتییە لە: سەرلەنوێ دەرکەوتن و سەرهەڵدانی پێکهاتەیەک، یان ئەندامێکی لەشی زیندەوەران کە لە ڕابردوودا لە پێشینەکانی جۆری ئەو زیندەوەراندا هەبووە، بەڵام لەبەر نەبوونی گرینگی،...

دارا سلێمان: پێشینەی هاوبەشی مرۆڤ و زیندەوەرانی دیکە

پێشینە‌ی هاوبەش (Common Descent)، یاخۆ ئەوەی لە‌ زیندە‌وە‌رزانیدا پێی دەگوترێت، پێشینە‌ی هاوبە‌شی گشتی، ئە‌و چەمکە‌ دە‌گرێتە‌وە‌ کە پێشینە‌ی هە‌موو ئە‌و جۆرە زیندە‌وە‌رانە‌ی ئە‌مڕۆکە هە‌ن، ئە‌وانە‌ی لە‌ ڕۆژگارێکیشدا هە‌بوون و بنە‌بڕ بوون، بۆ یە‌ک پێشینە‌ی گشتی دەگەڕێنێتەوە.بە گوزارشتێکی دی، سە‌رە‌تا...